ค้นหา


รายการที่พบทั้งหมด 35,967 รายการ

งค์ความรู้ เรื่อง กล้องยาสูบดินเผา (Pipe/Clay Pipe) ตอนที่ ๒ การศึกษาเปรียบเทียบกล้องยาสูบดินเผาที่พบในวัฒนธรรมล้านช้างกับแหล่งโบราณคดีอื่น ในอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขงเรียบเรียงข้อมูลโดย นางสาวกุลวดี สมัครไทย นักโบราณคดีชำนาญการ กลุ่มโบราณคดี สำนักศิลปากรที่ ๘ ขอนแก่น




,,,,,,,,,,ในยุคสมัยปัจจุบันเชื่อว่าทุกท่านคงจะได้เห็นการใช้อักษรย่อเพื่อบอกเล่าประโยคยาวๆ ผ่านตากันอยู่บ่อยครั้ง ชวนให้คิดถึงการใช้อักษรย่อในสมัยพระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดชฯ (ต่อไปจะขอใช้ว่า พระเจ้าน่าน) ขึ้นมาได้ จึงอยากชวนทุกท่านไปดูไปชมอักษรย่อที่ว่ากันครับ ,,,,,,,,,ก่อนอื่นต้องกล่าวก่อนว่าพระเจ้าน่านทรงสนับสนุนการศาสนาอยู่เสมอ ดังข้อมูลจากเจ้าขันคำ สายใจ (ณ น่าน) กล่าวถึงกิจวัตรประจำวันภายในหอคำว่า “เมื่อพระเจ้าน่านยังมีชีวิตอยู่...เมื่อเวลาตอนเช้าจะได้ยินเสียงกลองดังขึ้นทุกวัน พอวิ่งไปดูพบว่ามีพระเดินเป็นแถวขึ้นบันไดทางทิศเหนือ.....ส่วนพระเจ้าน่านนั่งเก้าอี้รอ พอพระขึ้นมาหลานคนใดคนหนึ่งต้องแบ่งข้าวใส่ขันใบพอสมควรแล้วถือขึ้นข้างพระเจ้าน่าน [เพื่อให้พระเจ้าน่านได้ตักบาตร] แล้วพระจะเดินแถวลงบันไดทางทิศใต้ จนพระกลับหมดแล้ว[ลูกหลาน]ก็ช่วยกันเอาแขนพระเจ้าน่านคนละข้างเข้ามาในหอคำ...” ,,,,,,,,,,นอกจากนี้พระเจ้าน่านยังมีส่วนซ่อมสร้างศาสนสถานอีกหลายต่อหลายแห่ง หนึ่งในนั้นคือหอไตร วัดพระธาตุช้างค้ำวรวิหาร ซึ่งสร้างใน ร.ศ. ๑๒๗ ตรงกับ พ.ศ. ๒๔๕๓ เป็นหอพระไตรปิฏกขนาด ๘ ห้อง ยาว ๑๖ วา ๑ ศอก กว้าง ๕ วา ๒ ศอก สูงตั้งแต่ดินถึงอกไก่ ๑๓ วา หลังคาทำเป็นชั้นๆ ก่ออิฐทาสี เครื่องบนไม้สัก มุงกระเบื้องไม้สักทำอย่างแน่นหนา มีเพดานจั่ว ๒ ข้าง และเพดานทำด้วยลวดลายต่างๆ พระสมุห์อิน เจ้าอาวาสวัดหัวข่วงกับจีนอิ๋วจีนซางเป็นสล่าสิ้นเงิน ๑๒,๕๕๘ บาท ,,,,,,,,,,หอไตรหลังนี้เองที่บริเวณรวงผึ้ง (ใช้ประดับตกแต่งสถาปัตยกรรม ลักษณะเป็นแผงสามเหลี่ยมลักษณะคล้ายรวงผึ้ง จึงเป็นที่มาที่เรียกว่ารวงผึ้ง) ทำเป็นรูปครุฑพ่าห์อันเป็นตราแผ่นดินของสยาม เหนือครุฑมีอักษรย่อในกรอบสี่เหลี่ยมข้อความว่า “พ.จ.น.พ.ร.ช.ก.ศ.ถ.พ.พ.ธ.จ.ลฯะ” แปลความได้ว่า “พระเจ้าน่านพระราชกุศลถวายพระพุทธเจ้าหลวง” ซึ่งการใช้คำย่อเช่นนี้ผู้เชี่ยวชาญด้านภาษาให้ความเห็นว่าไม่ได้มีการใช้อย่างสม่ำเสมอ เข้าใจว่าบางทีอาจเป็นเพราะต้องการประหยัดเนื้อที่หรือที่จะเขียนไม่พอ ดังนั้นการใช้ตัวย่อที่หอไตรวัดพระธาตุช้างค้ำวรวิหารแห่งนี้ก็คงเกิดจากเหตุผลนี้เช่นกัน ,,,,,,,,,,หอไตรแห่งนี้สร้างขึ้นในปีเดียวกับการสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว สะท้อนให้เห็นถึงความสัมพันธ์ที่ดี ตลอดจนความจงรักภักดีระหว่างเมืองน่านกับศูนย์กลางอย่างสยามผ่านงานศิลปกรรม อย่างไรก็ตามอีก ๘ ปีต่อมา (๕ เมษายน พ.ศ. ๒๔๖๑) พระเจ้าน่านก็ได้ถึงแก่พิราลัยด้วยโรคชรา ณ หอคำ ,,,,,,,,,,ดังนั้นแล้วในเดือนเมษายนของทุกปีนอกจากจะเป็นวันจักรี (๖ เมษายน) ยังเป็นวันพระเจ้าน่าน (๕ เมษายน) อีกด้วย ในการนี้จึงได้หยิบยกเอาเรื่องราวความสัมพันธ์ระหว่างเมืองน่านกับสยามประเทศมาเล่าสู่กันฟังไว้ ณ ที่นี้


องค์ความรู้เรื่อง 'เมืองศรีเทพในอดีตและความสัมพันธ์กับภูมิภาคอีสานของไทย' เรียบเรียงโดย : นายภัทร โพธิโต ผู้ช่วยนักโบราณคดี


     หนังสือ “จดหมายเหตุรัชกาลที่ ๒ จุลศักราช ๑๑๗๑ - ๑๑๗๔” นี้ คณะอนุกรรมการพิจารณา ต้นฉบับจดหมายเหตุกรุงรัตนโกสินทร์ ในคณะกรรมการชําระประวัติศาสตร์ไทย กรมศิลปากร ได้นําต้นฉบับ ที่เคยพิมพ์เผยแพร่แล้วตั้งแต่พุทธศักราช ๒๕๑๓, ๒๕๑๔ และ ๒๕๒๘ มารวมพิมพ์เป็นเล่มเดียวกัน โดยการ ดําเนินการเมื่อพุทธศักราช ๒๕๑๓ คณะอนุกรรมการฯ ได้คัดเลือกจดหมายเหตุสําคัญช่วงจุลศักราช ๑๑๗๑ - ๑๑๗๓ มาจัดพิมพ์เป็นครั้งแรก ต่อมาในพุทธศักราช ๒๕๑๔ ได้คัดเลือกจดหมายเหตุ จุลศักราช ๑๑๗๓ ที่ยังไม่เคยจัดพิมพ์มาพิมพ์อีก และในพุทธศักราช ๒๕๒๔ ได้คัดเลือกจดหมายเหตุ จุลศักราช ๑๑๗๑ - ๑๑๗๔ มาจัดพิมพ์เพิ่มเติมเนื่องในโอกาสที่สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดําเนินมาทรงเปิดพิพิธภัณฑ์และหอสมุดพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ณ อุทยานพระบรมราชานุสรณ์ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย จังหวัดสมุทรสงคราม      เนื้อหาในจดหมายเหตุดังกล่าว สะท้อนถึงความเจริญรุ่งเรืองและความเป็นชาติไทยที่สมบูรณ์ด้วย ศิลปวัฒนธรรมอย่างพร้อมสรรพ อาทิ บัญชีเกณฑ์เครื่องทําพระเมรุพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้า จุฬาโลกมหาราช หน้าที่ของมหาดเล็กมีธรรมเนียมปฏิบัติที่ดีงาม มีขั้นตอนการปฏิบัติแต่ละอย่างแตกต่างกัน ไปตามสถานะของแต่ละคน และประวัติความสัมพันธ์กับประเทศต่าง ๆ เช่น ประเทศจีน ที่ปรากฏในพระราชสาส์นกรุงปักกิ่งตอบบรรณาการ พระราชสาส์นมีไปมากับกรุงปักกิ่ง เป็นต้น ซึ่งกองหอสมุดแห่งชาติ โดยงานบริการหนังสือภาษาโบราณในขณะนั้น ได้จัดทําคําอธิบายศัพท์ เพื่อให้ผู้สนใจศึกษาประวัติ ความเป็นมาที่เกิดขึ้นในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ได้เข้าใจอย่างกระจ่างชัด ในการจัดพิมพ์ครั้งนี้ คณะอนุกรรมการฯ ได้นําเนื้อหาจดหมายเหตุรัชกาลที่ ๒ ที่เคยจัดพิมพ์แล้ว ทั้ง ๓ เล่ม มาจัดเรียงลําดับวัน เดือน ปี ที่ปรากฏในเอกสารตั้งแต่จุลศักราช ๑๑๗๑ - ๑๑๔ รวม ๗๔ รายการ โดยตรวจสอบเนื้อหาทั้งหมดกับต้นฉบับหนังสือสมุดไทยอีกครั้งหนึ่ง พร้อมทั้งปรับปรุงตัวสะกดให้ตรงกับ อักขรวิธีปัจจุบัน โดยยึดการใช้อักขรวิธีตามราชบัณฑิตยสภา ยกเว้นที่เป็นคําศัพท์เฉพาะ นอกจากนั้นยังได้ จัดทําคําอธิบายศัพท์ที่อนุกรรมการฯ เห็นว่าเป็นคําศัพท์ยากและมีสาระสําคัญทางประวัติศาสตร์ไว้ในท้าย จดหมายเหตุแต่ละเรื่อง กรมศิลปากรหวังว่าหนังสือ “จดหมายเหตุรัชกาลที่ ๒ จุลศักราช ๑๑๗๑ - ๑๑๗๕” จะอํานวย ประโยชน์อย่างกว้างขวางแก่ผู้สนใจศึกษาประวัติศาสตร์ไทย พร้อมทั้งเป็นอนุสรณียวัตถุให้น้อมรําลึกถึง ศาสตราจารย์ ดร.ประเสริฐ ณ นคร ประธานกรรมการชําระประวัติศาสตร์ไทย และที่ปรึกษาอนุกรรมการ พิจารณาต้นฉบับจดหมายเหตุกรุงรัตนโกสินทร์ ผู้มีคุณูปการต่อวงการศึกษาประวัติศาสตร์ไทยสืบไป


พิมพ์แจกเป็นอนุสรณ์ในการฌาปนกิจศพ คุณแม่ผาด เอมกมล ณ เมรุวัดอภัยยาราม อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก  ๑๔ ธันวาคม ๒๕๐๐ 





องค์ความรู้สำนักศิลปากรที่ ๔ ลพบุรี เรื่อง โบราณสถานวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี


เนื่องในวันพิพิธภัณฑ์ไทย 2564 สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากร ได้เปิดเวทีเสวนาระหว่างเครือข่ายพิพิธภัณฑ์(Museum Streaming) ภายใต้แนวคิด Creating for all ระหว่างวันที่ 19 - 21 กันยายน 2564 ในรูปแบบออนไลน์ Museum Streaming วันที่ 19 กันยายน 2564 เสวนาในหัวข้อ "Role of Museum During Pandemic" วิทยากรผู้ร่วมเสวนา -   นายประทีป เพ็งตะโก (อธิบดีกรมศิลปากร)     หัวข้อ "การบริหารจัดการพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติในยุคโควิด" -   นางสาวสุขุมาล ผดุงศิลป์ (ผู้ช่วยผู้อำนวยการสถาบันพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้แห่งชาติ)     หัวข้อ "การบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ในยุคโควิด" -   ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. รวิน ระวิวงศ์ (ผู้อำนวยการองค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ)     หัวข้อ "การบริหารจัดการพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติในยุคโควิด" ดำเนินรายการ โดย     นางสาวศรินยา ปาทา ภัณฑารักษ์ชำนาญการ สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ #MuseumStreaming #เสวนาเครือข่ายพิพิธภัณฑ์ #ThailandMuseumExpo2021 #มหกรรมพิพิธภัณฑ์ไทย2564#สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ #กรมศิลปากร #วันพิพิธภัณฑ์ไทย2564 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ติดตามข่าวสารและกิจกรรมเพิ่มเติมได้ที่กิจกรรมมหกรรมวันพิพิธภัณฑ์ไทย 2564 : Thailand Museum Expo 2021Facebook Page : Office of National Museums, ThailandYouTube : Office of National Museums, Thailand


อุทยานธรรม 2. นครราชสีมา: วัดสุทธจินดาวรวิหาร, 2540.


ชื่อเรื่อง                                อยธชโถมนานิสํสกถา (ฉลองทุงเหล็ก)  สพ.บ.                                  369/1ประเภทวัสดุมีเดีย                    คัมภีร์ใบลานหมวดหมู่                               พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ                           18 หน้า กว้าง 5 ซม. ยาว 56 ซม.หัวเรื่อง                                 พุทธศาสนา                                           เทศน์มหาชาติ                                           คาถาพัน                                           ชาดก บทคัดย่อ/บันทึก          เป็นคัมภีร์ใบลาน อักษรธรรมอีสาน ภาษาบาลี-ไทยอีสาน เส้นจาร ฉบับลานดิบ  ได้รับบริจาคมาจากวัดลานคา ต.โคกคราม อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี



เนื่องในวันที่ ๑๓ ตุลาคม ๒๕๖๔ เป็นวันคล้ายวันสวรรคต พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร กรมศิลปากร ได้จัดทำนิทรรศการพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เพื่อน้อมรำลึกและสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณที่พระองค์ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจนานัปการในการอนุรักษ์ ฟื้นฟู รักษา สร้างสรรค์ ส่งเสริม สืบทอด และพัฒนามรดกทางศิลปวัฒนธรรมของแผ่นดิน เพื่อประโยชน์สุขแห่งอาณาประชาราษฎร บรรเทาความเดือดร้อนของประชาชนให้อยู่เย็นเป็นสุข


เลขทะเบียน : นพ.บ.259/1ห้องจัดเก็บ : ศรีโคตรบูรณ์ประเภทสื่อ : เอกสารโบราณหมวดหมู่ : พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ : 34 หน้า ; 5 x 59 ซ.ม. : ทองทึบ-ลานดิบ ; ไม่มีไม้ประกับชื่อชุด : มัดที่ 116 (217-225) ผูก 1 (2565)หัวเรื่อง : สีลสารสุตฺต(สีลสารสูตร)--เอกสารโบราณ            คัมภีร์ใบลาน            พุทธศาสนาอักษร : ธรรมอีสานภาษา : ธรรมอีสานบทคัดย่อ : มีเนื้อหาเกี่ยวกับพุทธศาสนา  สามารถสืบค้นได้ที่ห้องศรีโคตรบูรณ์ หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ นครพนม