ค้นหา
รายการที่พบทั้งหมด 49,773 รายการ
สตฺตปฺปกรณาภิธมฺม (สังคิณี-มหาปัฎฐาน)
ชบ.บ.42/1-5
เอกสารโบราณ (คัมภีร์ใบลาน)
อฎฺฐงฺคิกมคฺค (พรอฎงฺคิกมคฺค)
ชบ.บ.83/1-8
เอกสารโบราณ (คัมภีร์ใบลาน)
มหานิปาตวณฺณนา(เวสฺสนฺตรชาตก) ชาตกฎฺฐกถา ขุทฺทกนิกายฎฺฐกถา (ทสพร-กุมาร)
ชบ.บ.106ก/1-6
เอกสารโบราณ (คัมภีร์ใบลาน)
เลขทะเบียน : นพ.บ.332/11ห้องจัดเก็บ : ศรีโคตรบูรณ์ประเภทสื่อ : เอกสารโบราณหมวดหมู่ : พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ : 50 หน้า ; 4.5 x 55 ซ.ม. : ล่องชาด ; ไม้ประกับธรรมดาชื่อชุด : มัดที่ 132 (343-358) ผูก 11 (2565)หัวเรื่อง : ปาลิวารปาลี (บาลีบริวาร)--เอกสารโบราณ คัมภีร์ใบลาน พุทธศาสนาอักษร : ธรรมอีสานภาษา : ธรรมอีสานบทคัดย่อ : มีเนื้อหาเกี่ยวกับพุทธศาสนา สามารถสืบค้นได้ที่ห้องศรีโคตรบูรณ์ หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ นครพนม
ศิลปะอินเดีย พุทธศตวรรษที่ ๒๔-๒๕
เป็นสมบัติเดิมของ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร
ปัจจุบันจัดแสดงอยู่ ณ พระที่นั่งวสันตพิมาน หมู่พระวิมาน พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร
งาช้างจำหลักรูปพระนางทุรคาสิบกรในอิริยาบถทรงยืนบนสิงห์กำลังปราบมหิษาสูรอยู่ภายในอาคาร พระกรซ้ายล่างจับผมของมหิษาสูร ส่วนพระกรที่เหลือทรงอาวุธต่าง ๆ กรอบวงโค้งด้านบนจำหลักภาพบุคคลขี่สัตว์กำลังต่อสู้กันและอาคารประดับยอดโดม ด้านซ้ายจำหลักรูปพระคเณศสี่กรประทับนั่งห้อยพระบาท พระศอทรงสร้อยลูกประคำ พระกรทั้งสี่ทรงทองพระกร นุ่งผ้าโธตียาวจรดพระบาท ข้อพระบาททรงทองพระบาท ด้านขวาจำหลักรูปสกันทกุมารสองกร (หรือขันทกุมาร) ประทับเหนือนกยูง พระศอทรงสร้อยลูกประคำ นุ่งผ้าโธตียาว ทรงรองพระบาท
เรื่องราวของพระนางทุรคาปราบมหิษาสูร มีที่มาจากเนื้อหาคัมภีร์ในศาสนาพราหมณ์หลายฉบับ อาทิ คัมภีร์สกันทปุระ คัมภีร์วราหปุระ คัมภีร์วามนปุราณะ และคัมภีร์มารกัณเฑยปุราณะ แต่ละฉบับมีรายละเอียดของเหตุการณ์การปราบมหิษาสูรที่แตกต่างกันออกไปแต่ใจความที่เหมือนกันคือ มหิษาสูร เป็นอสูรที่มีฤทธิ์มาก เหล่าเทวดามิอาจต่อกรได้ ฝ่ายเทพเจ้าได้ส่งพระนางทุรคาผู้มีฤทธิ์เหนือเทพทั้งปวงไปปราบอสูรโดยมอบอาวุธต่าง ๆ ให้ กระทั่งพระนางทุรคาสามารถสังหารมหิษาสูรได้ในที่สุด
ชัยชนะของพระนางทุรคาเป็นที่มาของวัน “วิชัยทศมี” (Vijayadashami) หรือดุสเซราห์ (Dussehra) ที่จัดขึ้นในวันที่สิบของเทศกาลบูชาพระนางทุรคา โดยจัดต่อเนื่องเป็นเวลาเก้าวันในช่วงเดือนตุลาคม ในพื้นที่อินเดียตอนเหนือยังถือว่า วันวิชัยทศมี เป็นวันที่พระรามสามารถสังหารทศกัณฐ์ (หรือราวัณในเรื่องรามายณะ) ภายหลังจากที่รบกันมาเป็นเวลาเก้าวัน สำหรับปีพุทธศักราช ๒๕๖๔ วันวิชัยทศมีตรงกับวันที่ ๑๕ ตุลาคม
อ้างอิง
อรุณศักดิ์ กิ่งมณี. ตรีมูรติ อภิมหาเทพของฮินดู. กรุงเทพฯ: เมืองโบราณ, ๒๕๔๑.
บำรุง คำเอก. “การเฉลิมฉลองเทศกาลทุรคาบูชา”. ดำรงวิชาการ ๙, ๒ (มิถุนายน-ธันวาคม ๒๕๕๓) : ๑๒๐-๑๓๔.
ชื่อผู้แต่ง กัลยาณานุกูล, พระครู
ชื่อเรื่อง ประวัติวัดกัลยาณมิตร
ครั้งที่พิมพ์ -
สถานที่พิมพ์ ม.ป.ท.
สำนักพิมพ์ โรงพิมพ์สถานสงเคราะห์หญิงปากเกร็ด
ปีที่พิมพ์ ๒๕๑๖
จำนวนหน้า ๖๖ หน้า
หมายเหตุ พิมพ์เป็นบรรณาการ ในงานพระราชทานเพลิงศพ นายเชื่อ เสวิกุล ณ วัดมกุฎกษัตริยาราม ๑ พฤษภาคม ๒๕๑๖
หนังสือเล่มนี้ มาจากการเรียบเรียงเนื้อหาจากหนังสือ และเอกสารที่เกี่ยวกับ การตั้งพระราชาคณะผู้ใหญ่ในกรุงรัตนโกสินทร์, การตั้งเจ้าพระยาในกรุงรัตนโกสินทร์, ตำนานการสร้างวัตถุสถานในรัชกาลที่ ๓, เครื่องบูชา พระนิพนธ์ของสมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ, ประวัติสังเขปของวัดกัลยาณมิตร บันทึกโดยกรมหลวงปราจิณกิติบดี, ลำดับสกุลเก่าบางสกุล, ราชสกุลวงศ์, ระฆังใหญ่วัดกัลยาณมิตร, ประชุมประกาศรัชกาลที่ ๔, พระราชพงศาวดารรัชกาลที่ ๓-๔, หมายรับสั่งรัชกาลที่ ๓-๕, จดหมายเหตุรัชกาลที่๓-๕ และจดหมายเหตุโหร
ชื่อเรื่อง : ประชุมพงศาวดาร เล่ม 50 (ประชุมพงศาวดาร ภาคที่ 80) จดหมายเหตุฟอร์บังชื่อผู้แต่ง : - ปีที่พิมพ์ : 2513 สถานที่พิมพ์ : กรุงเทพฯ สำนักพิมพ์ : ศึกษาภัณฑ์พาณิชย์ จำนวนหน้า : 292 หน้าสาระสังเขป : ประชุมพงศาวดาร ภาคที่ 80 จดหมายเหตุฟอร์บัง จดหมายเหตุฟอร์บัง เป็นบันทึกประวัติและเรื่องราวของเชวาลิเอร์ เดอะ ฟอร์บัง นายเรือโท ชาวฝรั่งเศสซึ่งเข้ามายังกรุงศรีอยุธยาพร้อมคณะฑูตของสมเด็จพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 ครั้นคณะฑูตจะกลับออกไป สมเด็จพระนารายณ์มหาราชได้ตรัสขอฟอร์บังไว้ช่วยราชการ ต่อมาทรงแต่งตั้งให้เป็นนายทหารชั้นผู้ใหญ่มีบรรดาศักดิ์เป็นออกพระศักดิสงคราม ฟอร์บังได้เล่าเรื่องราวมูลเหตุที่สมเด็จพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 ทรงแต่งตั้งคณะฑูตเข้ามายังกรุงศรีอยุธยา ทั้งได้เล่าเหตุการณ์สำคัญที่ป้อมบางกอกและที่ในกรุงศรีอยุธยาในระหว่าง พ.ศ.2228 ถึง พ.ศ.2231 โดยพิศดาร กล่าวคือ เรื่องการปราบปรามกบฏแขกมักกะสัน และกรณีที่เขาขัดแย้งกับเจ้าพระยาวิชเยนทร์
วันศุกร์ที่ ๒๕ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๕ เวลา ๑๐.๐๐ น. นายกิตติพันธ์ พานสุวรรณ อธิบดีกรมศิลปากร แถลงผลงานเนื่องในโอกาส ๑๑๑ ปีแห่งการสถาปนากรมศิลปากร เพื่อเผยแพร่ผลงานด้านการอนุรักษ์มรดกศิลปวัฒนธรรมของชาติ พร้อมทั้งเยี่ยมชมนิทรรศการ และร้านจำหน่ายผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรมและสินค้าท้องถิ่น ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร วันที่ ๒๗ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๕ กรมศิลปากรเวียนมาบรรจบครบรอบ ๑๑๑ ปี นับแต่แรกสถาปนา ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาข้าราชการ เจ้าหน้าที่ และบุคลากรของกรมศิลปากร ได้ปฏิบัติภารกิจในการขับเคลื่อนงานด้านมรดกวัฒนธรรมของชาติ ไม่ว่าจะเป็นงานโบราณคดีและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ งานด้านภาษา เอกสารและหนังสือ งานนาฏศิลป์และดนตรี งานสถาปัตยกรรม ศิลปกรรมและช่างศิลป์ไทย รวมไปถึงงานสนับสนุนต่าง ๆ โดยมีผลงานสำคัญในรอบปีที่ผ่านมา อาทิ งานพัฒนาแหล่งเรียนรู้ด้านประวัติศาสตร์และโบราณคดี ได้แก่ การเปิดให้บริการอาคารประติมากรรมขุนหลวงพะงั่วและประวัติศาสตร์สุพรรณบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี การอนุรักษ์โบราณวัตถุและปรับปรุงศูนย์ข้อมูลอุทยานประวัติศาสตร์สด๊กก๊อกธม จังหวัดสระแก้ว เพื่อรองรับการเปิดอุทยานประวัติศาสตร์สด๊กก๊อกธมอย่างเป็นทางการ และการพัฒนาแหล่งมรดกโลก การปรับปรุงและพัฒนาพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติทั้งส่วนกลางและส่วนภูมิภาค เพื่อให้เป็นแหล่งเรียนรู้ที่มีมาตรฐานและทันสมัย โดยมีการปรับปรุงทั้งรูปแบบการจัดแสดงให้เป็นไปตามมาตรฐานสากล และนำเทคโนโลยีมาใช้อย่างเหมาะสม การจัดสร้างอาคารคลังกลางพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ การจัดสร้างพิพิธภัณฑ์มรดกทางวัฒนธรรมอิสลามและศูนย์การเรียนรู้อัลกุรอาน การจัดสร้างพิพิธภัณฑสถานงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดช มหาราช บรมนาถบพิตร กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม ได้พัฒนาและขับเคลื่อนภารกิจให้สอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาล ในเรื่องเศรษฐกิจวัฒนธรรมสร้างสรรค์บนพื้นฐานของทุนทางวัฒนธรรม รวมถึงนำเทคโนโลยีมาปรับใช้ในการทำงาน ทั้งการให้บริการและการเผยแพร่ผลงานของกรมศิลปากรในทุกด้าน ซึ่งปัจจุบันกรมศิลปากรมีการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสาร องค์ความรู้ทางวิชาการผ่านแพลทฟอร์มออนไลน์ เช่น เฟสบุ๊ก ยูทูบ อินสตราแกรม ไลน์ นับเป็นมิติใหม่ของการทำงานกรมศิลปากร ที่จะต้องเท่าทันต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคม และชีวิตวิถีใหม่ New Normal สำหรับกิจกรรมเนื่องในโอกาส ๑๑๑ ปีแห่งการสถาปนากรมศิลปากร กรมศิลปากรยังได้จัดเสวนา ทางวิชาการ ในวันที่ ๒๖ มีนาคม ๒๕๖๕ เวลา ๐๙.๐๐ – ๑๖.๐๐ น. ณ โรงละครแห่งชาติ (โรงเล็ก) ประกอบด้วย เรื่อง โรงละครแห่งชาติความรุ่งเรืองแห่งศิลปวัฒนธรรม, กรมศิลปากรกับมรดกความทรงจำแห่งโลก, งานวรรณคดีและประวัติศาสตร์ในบทบาทกรมศิลปากร และเรื่อง หนังสือหายาก ถ่ายทอดสดผ่าน facebook live กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม และในวันที่ ๒๗ มีนาคม ๒๕๖๕ ซึ่งเป็นวันคล้ายวันสถาปนากรมศิลปากร กำหนดจัดพิธีบำเพ็ญกุศล ในเวลา ๑๐.๓๐ น. ณ พระที่นั่งพุทไธสวรรย์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ชุมพร ขอนำเสนอโบราณวัตถุ
พระพุทธรูปจากแหล่งโบราณคดีเขานาพร้าว (เขาขุนกระทิง)
วัสดุทำจากไม้ ขนาด หน้าตัก กว้าง 14.5 เซนติเมตร สูงรวมฐาน 34.5 เซนติเมตร ศิลปะ รัตนโกสินทร์ อายุ/สมัย พุทธศตวรรษที่ 25
รูปแบบลักษณะ พระพุทธรูปปางมารวิชัย ขัดสมาธิราบ พระพักตร์รูปไข่ เม็ดพระศกเป็นปมสี่เหลี่ยม มีไรพระศก พระกรรณยาว พระขนงโก่ง พระเนตรปิด พระนาสิกโด่ง พระโอษฐ์ยิ้ม พระศอเป็นปล้อง ครองจีวรห่มเฉียง ประทับนั่งบนฐานบัวมีเกสรและฐานเขียง ครองจีวรห่มเฉียง ด้านหน้าสังฆาฏิยาว จรดพระเพลาด้านหลังจรดพระโสณี ทาชาดปิดทอง
ประวัติวัตถุ คณะสำรวจโบราณสถานภาคใต้ พบที่เขานาพร้าว (เขาขุนกระทิง) อำเภอเมืองชุมพร จังหวัดชุมพร มอบให้พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ นครศรีธรรมราช เมื่อวันที่ 23 สิงหาคม พ.ศ.2521 นำมาจาก พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ นครศรีธรรมราช เมื่อวันที่ 10 สิงหาคม พ.ศ.2540
ชื่อเรื่อง รายงานเบื้องต้นการขุดค้นโบราณสถานสมัยทวาราวดีผู้แต่ง มหาวิทยาลัยศิลปากรประเภทวัสดุ/มีเดีย หนังสือหายากหมวดหมู่ ภูมิศาสตร์ และการท่องเที่ยวเลขหมู่ 915.9303 ศ529รสถานที่พิมพ์ ม.ป.ท. สำนักพิมพ์ ม.ป.พ.ปีที่พิมพ์ 2519ลักษณะวัสดุ 42 หน้าหัวเรื่อง การขุดค้น โบราณสถานภาษา ไทยบทคัดย่อ/บันทึกรายงานการขุดค้นโบราณสถานสมัยทวาราวดีบ้านคูเมือง เป็นผลจากการฝึกภาคสนามของนักศึกษาที่ศึกษาวิชาโบราณคดีเป็นวิชาเอก เพื่อให้นักศึกษาเกิดความชำนาญและมีประสบการณ์ทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ
ทางรถไฟสายสวรรคโลก"รถไฟ" เข้ามาในประเทศไทยเป็นเวลานานร่วมร้อยปีแล้ว ด้วยเกิดจากพระราชดำริในพระบาท สมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๕) ที่ทรงเล็งเห็นถึงความสำคัญของกิจการรถไฟที่ทำให้การติดต่อค้าขายหรือขนส่งสินค้าระหว่างกรุงเทพฯ และภูมิภาคต่าง ๆ มีความสะดวกสบายมากกว่าการคมนาคมทางเรือหรือทางเกวียนซึ่งใช้เวลานานและไม่สะดวกเท่า โดยทางรถไฟสายแรกที่เปิดให้บริการแก่ชาวสยามในสมัยนั้น คือ ทางรถไฟสายกรุงเทพฯ – นครราชสีมา ก่อนที่ในเวลาต่อมาจะมีการสร้างรถไฟสายเหนือหรือรถไฟสายกรุงเทพฯ – เชียงใหม่และพัฒนากิจการรถไฟมาเป็นลำดับเช่นในปัจจุบัน"ทางรถไฟสายเหนือ" ถือเป็นเส้นทางคมนาคมสำคัญที่เอื้อให้การติดต่อระหว่างกรุงเทพฯ กับเมืองต่าง ๆ ในภาคเหนือเป็นไปโดยสะดวกมากขึ้น ความน่าสนใจประการหนึ่งของเส้นทางรถไฟสายดังกล่าวคือ การสร้างทางแยกที่ชุมทางบ้านดารา (ปัจจุบันอยู่ในเขตพื้นที่อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์) และมาสิ้นสุดที่เมืองสวรรคโลกหรือจังหวัดสวรรคโลก (ปัจจุบันคือ สถานีรถไฟสวรรคโลก อำเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย) ทำให้ทางรถไฟสายนี้ถูกเรียกว่า "เส้นทางรถไฟสายสวรรคโลก" มีระยะทาง ๒๙ กิโลเมตร เปิดให้บริการอย่างเป็นทางการตั้งแต่วันที่ ๑๕ สิงหาคม ๒๔๕๒ เป็นต้นมาจนถึงในปัจจุบัน แรกเริ่มทางรถไฟสายนี้สร้างขึ้นเพื่อเป็นจุดเริ่มต้นของเส้นทางรถไฟที่จะไปยังเมืองตาก เชื่อมต่อพื้นที่ลุ่มแม่น้ำน่านและพื้นที่ลุ่มแม่น้ำปิงเข้าด้วยกันทว่าการก่อสร้างทางรถไฟกลับไม่ได้ดำเนินการต่อจนบรรลุตามจุดประสงค์เดิม ทำให้เส้นทางรถไฟสายนี้สิ้นสุดลงที่เมืองสวรรคโลกเท่านั้น ถึงกระนั้น เส้นทางรถไฟสายสวรรคโลกก็นับเป็นเส้นทางรถไฟสายสำคัญที่ช่วยขนส่งท่อนไม้ ของป่า และสินค้าอื่น ๆ รวมถึงช่วยให้การเดินทางติดต่อของผู้คนจากเมืองสวรรคโลกและเมืองต่าง ๆ ในบริเวณใกล้เคียงไปยังกรุงเทพฯ มีความสะดวกสบายมากขึ้น ทั้งยังเป็นหลักฐานบ่งชี้ถึงความสำคัญของเมืองสวรรคโลกซึ่งสอดคล้องกับการประกาศยกฐานะเมืองสวรรคโลกเป็นจังหวัดสวรรคโลกในปี พ.ศ. ๒๔๕๙ ด้วยทุกวันนี้ เส้นทางรถไฟสายสวรรคโลกยังคงเปิดให้บริการมาโดยตลอด กระทั่งช่วงสองปีมานี้ที่มีการปิดให้บริการชั่วคราวเนื่องจากการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา (COVID-19) จึงอาจเรียกได้ว่าทางรถไฟสายนี้เป็นมรดกความทรงจำสำคัญของผู้คนในท้องถิ่นที่ยังรอคอยที่จะทำหน้าที่ของตนเองต่อไปที่มาภาพ : https://mapio.net/pic/p-42150518/เอกสารอ้างอิง- หอจดหมายเหตุแห่งชาติ. เอกสารกระทรวงการต่างประเทศ กต.๕.๒/๗๙ เรื่อง พระราชดำรัสในการเปิดรถไฟสายเหนือ.- การรถไฟไทย. ที่ระลึกในงานพระราชทานเพลิงศพ หม่อมเจ้าเสริมสวาสดิ์ กฤดากร ณ สุสานหลวงวัดเทพศิรินทราวาส วันที่ ๒๒ มีนาคม ๒๔๘๔.-ประวัติการรถไฟแห่งประเทศไทย [ออนไลน์]. เข้าถึงเมื่อวันที่ ๒๕ พฤษภาคม ๒๕๖๕. เข้าถึงได้จาก https://www.railway.co.th/
วันเสาร์ที่ ๑๙ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๕๖๕ เวลา ๑๕.๐๐ น. นายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร เป็นประธานในพิธีเปิดนิทรรศการศิลปะเกาหลีในโลกเสมือนจริง A New Encounter : Immersive Gallery of Korean Art โดยมี นายสถาพร เที่ยงธรรม รองอธิบดีกรมศิลปากร กล่าวต้อนรับ และกล่าวถึงความร่วมมือทางวิชาการและแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมร่วมกัน ระหว่างกรมศิลปากรและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเกาหลี ซึ่งมีนายยูน ซัง ยอง ผู้อำนวยการใหญ่ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเกาหลี แถลงถึงโครงการจัดแสดง และนายโจ แจอิล ผู้อำนวยการศูนย์วัฒนธรรมเกาหลีประจำประเทศไทย กล่าวแสดงความยินดี จากนั้นเยี่ยมชมนิทรรศการศิลปะเกาหลีในโลกเสหมือนจริง A New Encounter : Immersive Gallery of Korean Art ณ อาคารมหาสุรสิงหนาท ห้อง ๔๐๑ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร
ชื่อเรื่อง สตฺตปฺปกรณาภิธมฺม (สงฺคิณี-มหาปฏฺฐาน) อย.บ. 53/1ประเภทวัสดุ/มีเดีย คัมภีร์ใบลานหมวดหมู่ พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ 20 หน้า : กว้าง 4.6 ซม. ยาว 56 ซม.หัวเรื่อง พุทธศาสนาบทคัดย่อ/บันทึก เป็นคัมภีร์ใบลาน เส้นจาร ฉบับทองทึบ ได้รับบริจาคมาจาก จ.พระนครศรีอยุธยา
มหามกุฎราชสันตติวงศ์ ๑๑ ธันวาคม ๒๔๐๓ วันประสูติพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นวิวิธวรรณปรีชา
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นวิวิธวรรณปรีชา มีพระนามเดิมว่า พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้าจันทรทัตจุฑาธาร เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ ๕๑ ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ ที่ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาโหมด พระสนมโท ประสูติเมื่อวันที่ ๑๑ ธันวาคม ๒๔๐๓ มีพระเชษฐภคินีร่วมเจ้าจอมมารดา ๑ พระองค์ ได้แก่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามณฑานพรัตน์
ในรัชกาลที่ ๕ พุทธศักราช ๒๔๒๓ ทรงรับราชการเป็นผู้ช่วยแผนกต่างประเทศ กรมราชเลขานุการ ต่อมาทรงเป็นอธิบดีกรมศึกษาธิการ อธิบดีกรมพยาบาล ทรงเป็นกรรมการศาลรับสั่งพิเศษ กองที่ ๑ กระทรวงยุติธรรม ทรงสถาปนาเป็นพระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นวิวิธวรรณปรีชา เมื่อวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๓๙
ถึงรัชกาลที่ ๖ เมื่อพุทธศักราช ๒๔๕๖ ทรงดำรงตำแหน่งผู้พิพากษาในกระทรวงยุติธรรม ทรงเป็นผู้แปลประมวลกฎหมายกระทรวงยุติธรรม กำหมายต่างประเทศ และเป็นกรรมการตรวจกฎหมายภาษาไทย จนถึงพุทธศักราช ๒๔๖๘
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นวิวิธวรรณปรีชา สิ้นพระชนม์ในรัชกาลที่ ๗ เมื่อวันที่ ๑๐ ตุลาคม ๒๔๗๕ พระชันษา ๗๒ ปี พระราชทานเพลิงพระศพ ณ พระเมรุวัดเทพศิรินทราวาส เมื่อวันที่ ๑๖ มีนาคม ๒๔๗๕ เป็นต้นราชสกุล จันทรทัต
ภาพ : มหาอำมาตย์โท พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นวิวิธวรรณปรีชา พระรูปขณะทรงดำรงพระยศเป็นพระเจ้าน้องยาเธอ พระองค์เจ้าจันทรทัตจุฑาธาร
ชื่อเรื่อง สตฺตปฺปกรณาภิธมฺม (สงฺคิณี-มหาปฏฺฐาน) อย.บ. 36/6ประเภทวัดุ/มีเดีย คัมภีร์ใบลานหมวดหมู่ พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ 48 หน้า : กว้าง 5 ซม. ยาว 54 ซม.หัวเรื่อง พุทธศาสนาบทคัดย่อ/บันทึก เป็นคัมภีร์ใบลาน เส้นจาร ฉบับทองทึบ ไม้ประกับธรรมดา ได้รับบริจาคมาจาก จ.พระนครศรีอยุธยา
