กรมศิลปากร ขอเชิญชวนร่วมสืบเสาะแหล่งโบราณคดีใต้พิภพในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ไปกับ สุภมาศ ดวงสกุล ผู้อำนวยการกลุ่มวิจัยและพัฒนางานโบราณคดี และ อิสราวรรณ อยู่ป้อม นักโบราณคดีชำนาญการ กองโบราณคดี ในรายการไขความรู้จากครูกรมศิลป์ ในตอน “โบราณคดีกับโครงการก่อสร้างรถไฟฟ้าในกรุงเทพมหานคร” วันพฤหัสบดีที่ ๒๒ มกราคม พุทธศักราช ๒๕๖๘ เวลา ๑๙.๐๐ น. - ๑๙.๔๕ น. ผ่านช่องทาง Facebook : กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม https://www.facebook.com/FineArtsDept และ Facebook : กลุ่มเผยแพร่ฯ กรมศิลปากร https://www.facebook.com/prfinearts    แล้วคุณจะได้รู้ว่าใต้พิภพแห่งเมืองฟ้าอมร ยังมีเรื่องราวประวัติศาสตร์ให้ศึกษาอีกมากมาย            ทั้งนี้ รายการ “ไขความรู้จากครูกรมศิลป์” ได้เปลี่ยนเวลาจากเดิม เป็นทุกวันพฤหัสบดีที่ ๑ และ ๓ ของเดือน เวลา ๑๙.๐๐ น. - ๑๙.๔๕ น. ประเดิมเวลาใหม่ครั้งแรกวันที่ ๒๒ มกราคม ๒๕๖๙ โดยยังคงมีรูปแบบเนื้อหาของรายการเกี่ยวกับประวัติความเป็นไทย เกร็ดประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับวันสำคัญ ประเพณี วัฒนธรรม วีถีชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คน ผ่านการบอกเล่า ถ่ายทอดความรู้ แนวความคิด เนื้อหาวิชาการ จากประสบการณ์ของผู้บริหาร นักวิชาการ และผู้เชี่ยวชาญกรมศิลปากร รวมทั้งข้อมูลข่าวสาร กิจกรรมที่น่าสนใจของหน่วยงานในสังกัดกรมศิลปากร สามารถติดตามชมทาง Facebook fanpage กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม และกลุ่มเผยแพร่ฯ กรมศิลปากร ตลอดปีงบประมาณ ๒๕๖๙ ระหว่างเดือนตุลาคม ๒๕๖๘ - กันยายน ๒๕๖๙

สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปทรงประกอบพิธียกเสาพระเมรุมาศ ในการพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง          วันศุกร์ที่ 3 เมษายน 2569 เวลา 14.07 น. สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปทรงประกอบพิธียกเสาพระเมรุมาศ ในการ พระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ณ ท้องสนามหลวง โดยมีท่านผู้หญิงสิริกิติยา เจนเซน นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี นางสาวซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม นางยุพา ทวีวัฒนะกิจบวร ปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี นายประสพ เรียงเงิน ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม นายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร ผู้บริหารกระทรวงวัฒนธรรม ข้าราชการกรมศิลปากร และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เฝ้า ฯ รับเสด็จ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี กราบบังคมทูลรายงาน จากนั้นสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จ ฯ ไปยังมณฑลพิธีบวงสรวง ทรงจุดเทียนทอง เทียนเงิน และธูป แล้วทรงปักธูปหางที่เครื่องบวงสรวง ทรงจุดธูปเทียนเครื่องทองน้อย พระมหาราชครูพิธีศรีวิสุทธิคุณ ประธานพระครูพราหมณ์ อ่านโองการบวงสรวงเทพยดา และดวงพระวิญญาณสมเด็จพระบูรพมหากษัตริยาธิราช ในการก่อสร้างพระเมรุมาศ และอาคารประกอบ เมื่ออ่านโองการบวงสรวง จบแล้ว สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้พระมหาราชครูพิธีศรีวิสุทธิคุณ ประธานพระครูพราหมณ์ หลั่งน้ำเทพมนตร์ เจิมและวางใบมะตูมที่เสาพระเมรุมาศ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ปิดทอง และผูกผ้าสีชมพูที่เสาพระเมรุมาศ           สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จ ฯ ไปยังมณฑลพิธียกเสาพระเมรุมาศ ทรงถือสายสูตรยกเสาพระเมรุมาศขึ้นตั้ง ทรงโปรยข้าวตอกดอกไม้ที่โต๊ะบวงสรวง แล้วจึงเสด็จเข้าพลับพลาพิธี ทอดพระเนตรการรําบวงสรวง บรรเลงเพลงช้าเพลงเร็ว จากนั้นเสด็จ ฯ ไปทรงประเคนจตุปัจจัยไทยธรรมถวายพระสงฆ์ ประทับพระราชอาสน์ ทรงหลั่งทักษิโณทก พระสงฆ์ถวายอนุโมทนา เสด็จ ฯ ไปทรงคมที่หน้าเครื่องนมัสการ ทรงลาพระสงฆ์ เสด็จออกจากพลับพลาพิธี เสด็จพระราชดําเนินกลับ          สำหรับเสาที่ยกในพิธี ได้แก่ เสาที่มุมอาคารทิศตะวันออกเฉียงเหนือ เป็นการยกชิ้นโครงสร้างเสาเหล็กถัก โดยใช้เครน 2 ตัว ยกขึ้นตั้งให้ได้ระดับ แล้วจึงขันน็อตที่โคนเสาให้ยึดติดกับฐานราก จากนั้นขึงสลิงให้เสาตั้งได้อย่างมั่นคง เมื่อเสร็จสิ้นพิธีแล้ว กรมศิลปากรจะทำการยกเสาโดยเวียนประทักษิณหรือเวียนขวาไปจนยกเสาขึ้นครบทั้ง 4 มุม คือจะใช้เครนยกเสาทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ขึ้นเป็นเสาที่ 2 และวนไปตามเข็มนาฬิกา จนครบทั้ง 4 ต้น หลังจากนั้นจะเข้าสู่ขั้นตอนการติดตั้งโครงสร้างเครื่องยอด และโครงสร้างส่วนอื่น ๆ ของพระเมรุมาศต่อไป และในส่วนของ สถาปนิก วิศวกร และช่างศิลปกรรม จะเริ่มขั้นตอนสำคัญคือ "การขยายแบบ" หรือการเขียนแบบขยายด้วยมาตราส่วนเท่าของจริงทุกองค์ประกอบ โดยเฉพาะส่วนที่เป็นลวดลายองค์ประกอบสถาปัตยกรรมและองค์ประกอบศิลปกรรม โดยได้มีการจัดสร้างโรงขยายแบบขึ้น ณ ท้องสนามหลวง เพื่อใช้เป็นพื้นที่ในการเขียนแบบองค์ประกอบขนาดใหญ่ ซึ่งงานก่อสร้างและงานขยายแบบจะดำเนินงานคู่ขนานกันไปจนกว่าจะแล้วเสร็จตามกำหนดในเดือนตุลาคม 2569 นี้           การออกแบบโครงสร้างและการเลือกใช้วัสดุในการก่อสร้างพระเมรุมาศ ยึดแนวคิดสำคัญในลักษณะของ “สถาปัตยกรรมชั่วคราว” นอกจากจะต้องมีความแข็งแรง ปลอดภัย ตามมาตรฐานการออกแบบวิศวกรรมแล้ว ยังต้องคำนึงถึงระยะเวลาการก่อสร้างที่จำกัด ความสะดวกรวดเร็วในการติดตั้ง ตลอดจนความสามารถในการรื้อถอน และการนำวัสดุกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ภายหลังเสร็จสิ้นพระราชพิธี ซึ่งกรมศิลปากรได้น้อมนำพระราชดำริของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เมื่อครั้งการออกแบบพระเมรุ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ในปี 2551 ที่ได้พระราชทานแนวคิดสำคัญเกี่ยวกับการเลือกใช้วัสดุ โดยทรงมีพระราชดำริให้ลดการใช้ไม้ให้น้อยที่สุด เนื่องจากไม้เป็นทรัพยากรที่หาได้ยากในปัจจุบัน และควรเลือกใช้วัสดุสมัยใหม่ที่ช่วยให้การก่อสร้างเป็นไปอย่างรวดเร็ว แข็งแรง และสามารถรื้อถอนเพื่อนำกลับมาใช้ใหม่ได้ ซึ่งเป็นการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและเหมาะสมกับยุคสมัย กรมศิลปากรจึงเลือกใช้โครงสร้างเหล็ก ทดแทนไม้ และนำวัสดุและวิธีการสมัยใหม่มาผลิตองค์ประกอบต่าง ๆ เช่น ชิ้นงานตกแต่งทางสถาปัตยกรรมอย่าง ช่อฟ้า ใบระกา หางหงส์ กระจัง เฟื่อง และลวดลายประดับต่าง ๆ ซึ่งผลิตด้วยวัสดุสังเคราะห์ทดแทนไม้ ทั้งนี้ ได้ยึดหลักความงดงามถูกต้องตามลักษณะสถาปัตยกรรมไทยประเพณี รวมถึงความแข็งแรง มั่นคง และปลอดภัยในการใช้งานตามหลักวิศวกรรม

          สำนักการสังคีต กรมศิลปากร ขอเชิญชวนประชาชนร่วมชมการแสดงเนื่องในงานใต้ร่มพระบารมี ๒๔๔ ปี กรุงรัตนโกสินทร์ ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร และ อุทยาน ๑๐๐ ปี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  มีรายการดังต่อไปนี้          - วันพฤหัสบดีที่ ๒๓ เมษายน ๒๕๖๙ เวลา ๑๙.๐๐ น. การบรรเลงและขับร้องวงดุริยางค์สากล ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร           - วันศุกร์ที่ ๒๔ เมษายน ๒๕๖๙ เวลา ๑๙.๐๐ น.ละครนอก เรื่องแก้วหน้าม้า ตอนถวายลูก ณ เวทีกลาง อุทยาน ๑๐๐ ปี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย          - วันเสาร์ที่ ๒๕ เมษายน ๒๕๖๙ เวลา ๑๗.๓๐ น. การบรรเลงและขับร้องวงดุริยางค์สากล ณ เวทีกลาง อุทยาน ๑๐๐ ปี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย          - วันอาทิตย์ที่ ๒๖ เมษายน ๒๕๖๙ เวลา ๑๗.๓๐ น. ละครนอก เรื่องแก้วหน้าม้า ตอนถวายลูก ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร          นำแสดงโดย ศิลปินสำนักการสังคีต, อำนวยเพลงโดย สิทธิชัย  อ่องสะอาด ผู้อำนวยการกลุ่มดุริยางค์สากล, กำกับการแสดงโดย หัสดินทร์  ปานประสิทธิ์ นาฏศิลปินทักษะพิเศษ, อำนวยการแสดงโดย ศิริพงษ์  ทวีทรัพย์ ผู้อำนวยการสำนักการสังคีต ผู้สนใจสามารถไปชมการแสดงได้ฟรี ไม่เสียค่าใช้จ่าย สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม (วันและเวลาราชการ) โทร. ๐ ๒๒๒๑ ๖๕๓๒, ๐ ๒๒๒๔ ๑๓๔๒

  ศูนย์ข้อมูลข่าวสารกรมศิลปากร ลำดับ ชื่อเรื่อง เล่มที่ ตอนที่ วันที่ประกาศ หน้า ๑ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ [กำหนดให้ผู้เข้าชมโบราณสถานปฏิบัติการบางประการ เพื่อความเรียบร้อยและการรักษาโบราณสถานในระหว่างเข้าชมได้ตามที่เห็นสมควร] ๗๘ ๗๗ ก ฉบับพิเศษ ๓๐ กันยายน พ.ศ.๒๕๐๔ ๙ ๒ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๒ (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ [กำหนดให้ผู้เข้าชมโบราณสถาน เสียค่าธรรมเนียมการเข้าชมจิตรกรรมฝาผนังในกรุพระปรางค์วัดราชบูรณะ อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และปราสาทหินพิมาย อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา คนละ ๒ บาท] ๗๘ ๗๗ ก ฉบับพิเศษ ๓๐ กันยายน พ.ศ.๒๕๐๔ ๑๑ ๓ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ [ให้ผู้รับใบอนุญาตให้ส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรต้องเสียค่าธรรมเนียมตามที่กำหนด] ๗๘ ๗๗ ก ฉบับพิเศษ ๓๐ กันยายน พ.ศ.๒๕๐๔ ๑๓ ๔ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๔ (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ [วางเงื่อนไข วิธีการ และข้อกำหนดว่าด้วยการวางเงินประกันหรือชำระค่าปรับ ในกรณีที่ผู้ขออนุญาตส่งหรือ นำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราว] ๗๘ ๗๗ ก ฉบับพิเศษ ๓๐ กันยายน พ.ศ.๒๕๐๔ ๑๖ ๕ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๕ (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ [กำหนดให้ผู้เข้าชมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติโบราณสถานแห่งชาติปฏิบัติการบางประการ เพื่อความเรียบร้อยและการรักษาพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ] ๗๘ ๗๗ ก ฉบับพิเศษ ๓๐ กันยายน พ.ศ.๒๕๐๔ ๑๘ ๖ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๖ (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ [กำหนดค่าธรรมเนียมการเข้าชมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จังหวัดพระนคร จังหวัดสุโขทัย จังหวัดลพบุรี และ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา] ๗๘ ๗๗ ก ฉบับพิเศษ ๓๐ กันยายน พ.ศ.๒๕๐๔ ๒๐ ๗ แก้คำผิด กฎกระทรวง ฉบับที่ ๕ และฉบับที่ ๖ (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ เล่ม ๗๘ ตอนที่ ๗๗ ๗๘ ๘๒ ง ๑๐ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๐๔ ๒๒๑๔๙ ๘ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๗ (พ.ศ. ๒๕๑๓) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ [กำหนดให้มีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมการเข้าชมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติแห่งต่าง ๆ และกำหนดบุคคลที่ได้รับยกเว้นการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมการ เข้าชม] ๘๗ ๖๐ ก ๗ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๑๓ ๔๓๗ ๙ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๘ (พ.ศ. ๒๕๑๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ ๙๓ ๖๐ ก ฉบับพิเศษ ๑๖ เมษายน พ.ศ.๒๕๑๙ ๑๑ ๑๐ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๒๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ ๙๖ ๑๓๒ ก ฉบับพิเศษ ๖ สิงหาคม พ.ศ.๒๕๒๒ ๒๑ ๑๑ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๐ (พ.ศ. ๒๕๒๓) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ ๙๗ ๑๙๓ ก ๑๖ ธันวาคม พ.ศ.๒๕๒๓ ๒๒๕ ๑๒ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๑ (พ.ศ. ๒๕๒๕) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๕ ๙๙ ๑๗๕ ก ฉบับพิเศษ ๒๓ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๒๕ ๑ ๑๓ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๓ (พ.ศ. ๒๕๒๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ [ปรับปรุงอัตราค่าธรรมเนียมส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักร] ๑๐๒ ๙๓ ก ฉบับพิเศษ ๒๐ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๒๘ ๑ ๑๔ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๒๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ ๑๐๒ ๑๕๓ ก ๒๒ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๘ ๕๒ ๑๕ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๔ (พ.ศ. ๒๕๒๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ ๑๐๒ ๑๕๓ ก ๒๒ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๘ ๕๘ ๑๖ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๕ (พ.ศ. ๒๕๓๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ [สมควรกำหนดค่าธรรมเนียมเข้าชมโบราณและค่าธรรมเนียมการเข้าชมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เสียใหม่ให้เหมาะสม และโดยที่มาตรา ๑๙ ทวิ แห่ง พระราชบัญญัติโบราณสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๓๐๘ ลงวันที่ ๑๓ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๕] ๑๐๘ ๘๖ ก ๑๔ พฤษภาคม พ.ศ.๒๕๓๔ ๒๔๒ ๑๗ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๓ (พ.ศ. ๒๕๓๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ [แก้ไขกฎกระทรวง ฉบับที่ ๒๖ (พ.ศ. ๒๕๓๔) ฯ โดยปรับปรุงมาตรการเกี่ยวกับการควบคุมการก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคารในบริเวณใกล้เคียงโบราณสถานและสถานที่สำคัญ ในท้องที่ อำเภอบางปะอิน และอำเภอบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา] ๑๑๑ ๕๐ ก ๙ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๓๗ ๗๓ ๑๘ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๓๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ ๑๑๓ ๒๘ ก ๑๘ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๓๙ ๑ ๑๙ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๒ (พ.ศ. ๒๕๓๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ ๑๑๓ ๒๘ ก ๑๘ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๓๙ ๓ ๒๐ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๓๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ [ปรับปรุงบัญชีรายชื่อโบราณสถานที่ได้ขึ้นทะเบียนแล้วและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ และปรับปรุงค่าบริการในการนำยานพาหนะเข้าไปในโบราณสถานที่ ได้ขึ้นทะเบียนแล้ว ตลอดจนกำหนดค่าบริการการใช้ที่พักและพื้นที่ในเขตโบราณสถาน] ๑๑๓ ๒๘ ก ๑๘ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๓๙ ๕ ๒๑ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๔ (พ.ศ. ๒๕๓๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ [กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการขอรับใบอนุญาตทำการค้าโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุ การขอต่ออายุใบอนุญาต การขอรับใบแทนใบอนุญาตและการ ออกใบแทนใบอนุญาต] ๑๑๓ ๒๘ ก ๑๘ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๓๙ ๘ ๒๒ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๕ (พ.ศ. ๒๕๓๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ ๑๑๓ ๒๘ ก ๑๘ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๓๙ ๑๑ ๒๓ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๖ (พ.ศ. ๒๕๓๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ [ปรับอัตราค่าธรรมเนียมใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรและใบอนุญาตทำการค้าโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุ และยกเว้น การเรียกเก็บค่าธรรมเนียมใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุออกนอกราชอาณาจักรสำหรับโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุบางอย่าง] ๑๑๓ ๒๘ ก ๑๘ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๓๙ ๑๖ ๒๔ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๗ (พ.ศ. ๒๕๓๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ [กำหนดแบบบัตรประจำตัวพนักงานเจ้าหน้าที่] ๑๑๓ ๒๘ ก ๑๘ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๓๙ ๒๐ ๒๕ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๘ (พ.ศ. ๒๕๔๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ [กำหนดค่าเข้าชมพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติชุมพร พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติร้อยเอ็ด โบราณสถานปรางค์สามยอด และพระที่นั่งไกรสรสีหราช (พระที่นั่งเย็น)] ๑๑๖ ๑๑๐ ก ๑๐ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๔๒ ๒๙ ๒๖ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๔๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ ๑๑๙ ๑๑ ก ๒๙ มกราคม พ.ศ.๒๕๔๕ ๑ ๒๗ กฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม พ.ศ. ๒๕๔๕ ๑๑๙ ๑๐๓ ก เล่มที่ ๒ เล่มที่ ๒ ๙ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๔๕ ๓๓๗ ๒๘ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๐ (พ.ศ. ๒๕๔๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ ๑๒๑ ๓๓ ก ๒๕ พฤษภาคม พ.ศ.๒๕๔๗ ๑๕ ๒๙ กฎกระทรวง แบ่งส่วนราชการกรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๘ [จัดตั้งสำนักช่างสิบหมู่ และแบ่งแยกอำนาจหน้าที่ของสำนักโบราณคดีใหม่ รวมทั้งแก้ไขชื่อ และอำนาจหน้าที่ของสำนักสถาปัตยกรรมและหัตถศิลป์] ๑๒๒ ๑๐๖ ก ๑๐ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๔๘ ๑ ๓๐ กฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๙ [กฎกระทรวงออกตามความในพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. ๒๕๓๔] ๑๒๓ ๖๕ ก ๒๑ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๔๙ ๔๖ ๓๑ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๑ (พ.ศ. ๒๕๕๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ ๑๒๔ ๒๔ ก ๑๖ พฤษภาคม พ.ศ.๒๕๕๐ ๒๑ ๓๒ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๕๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔ ๑๒๔ ๒๔ ก ๑๖ พฤษภาคม พ.ศ.๒๕๕๐ ๒๓ ๓๓ กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการยื่นจดแจ้ง การจดแจ้ง การเปลี่ยนรายการหลักฐานการจดแจ้ง การยกเลิกหลักฐานการจดแจ้ง การกำหนดแบบการจดแจ้ง และอัตราค่าธรรมเนียมการจดแจ้งการพิมพ์หนังสือพิมพ์ พ.ศ. ๒๕๕๑ ๑๒๕ ๔๑ ก ๓ มีนาคม พ.ศ.๒๕๕๑ ๕๔ ๓๔ กฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม พ.ศ. ๒๕๕๔ ๑๒๘ ๓๘ ก ๒๐ พฤษภาคม พ.ศ.๒๕๕๔ ๒๗ ๓๕ กฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๗ ๑๓๑ ๘๙ ก ๓๐ ธันวาคม พ.ศ.๒๕๕๗ ๓๖

ข่วงช้าง ด้านทิศเหนือ และอยู่คนละฟากถนนสร้างขึ้นในสมัยพญาแสนเมืองมา (พ.ศ. 1928-1954) เพื่อเป็นอนุสรณ์ของข้าหลวงเดิม คืออ้ายออมและอ้ายยี่ประชา ภายหลังช้างคู่นี้หักพังลงมา ได้มีการรื้อและสร้างใหม่ในสมัยพระเจ้าการิละ เป็นรูปช้างตัวหนึ่งชื่อปราบเมืองมาร และปราบจักรวาล ในปี พ.ศ. 2334 ก่อเป็นรูปช้างเผือกคู่ หัวเวียงนอกประตูช้างเผือกหันหน้าไปทางทิศตะวันตกชื่อ ปราบเมืองมาร และหันหน้าไปทางทิศเหนือชื่อ ปราบจักวาล

วัสดุ สำริด แบบศิลปะ ศิลปะล้านช้าง อายุสมัย อายุราวพุทธศตวรรษที่ 22-24 สถานที่พบ พบระหว่างการไถที่ดินของนางสาวปาริชาต อุดมสี บ้านนาดูน ตำบลหนองกวั่ง อำเภอบ้านม่วง จังหวัดสกลนคร เมื่อ13 กุมภาพันธ์ 2549 พระพุทธรูปปางมารวิชัย พระพักตร์ยาว พระนลาฏกว้าง พระขนงเป็นแถบโก่ง พระเนตรเหลือบต่ำ พระนาสิกเป็นสันปลายบาน พระโอษฐ์เล็ก มีเส้นไรพระศก เม็ดพระศกเป็นตุ่มกลมเรียงเป็นระเบียบ อุษณีษะเป็นต่อมกลม พระรัศมีเป็นเปลว พระกรรณยาวปลายงอนเล็กน้อย พระศอเป็นปล้อง ครองจีวรห่มเฉียงเปิดพระอังสาขวา สังฆาฏิเป็นแถบสี่เหลี่ยมปลายตัดตรงยาวจรดพระนาภี พระหัตถ์ขวาวางคว่ำบนพระชงฆ์ พระหัตถ์ซ้ายวางหงายบนพระเพลา ประทับนั่งขัดสมาธิราบบนฐานหกเหลี่ยมซ้อนลดหลั่นกัน 4 ชั้น

 เมื่อวันที่ ๖ กันยายน  ๒๕๕๔ กรมศิลปากร จัดกิจกรรม “เปิดบ้านศิลปากร” ครั้งที่  ๓ “สืบทอดช่าง   สิบหมู่” นำคณะสื่อมวลชนเข้าเยี่ยมชมกิจกรรมของสำนักช่างสิบหมู่ ถนนพุทธมณฑล สาย ๕ ตำบลศาลายา  อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม  โดยนางสาวนิรมล  เรืองสม  ผู้อำนวยการสำนักช่างสิบหมู่  และเจ้าหน้าสำนักช่างสิบหมู่  ให้การต้อนรับ โดยนางสาวนิรมล  เรืองสม  ผู้อำนวยการสำนักช่างสิบหมู่  ได้บรรยายสรุปภารกิจภาพรวมของสำนักช่างสิบหมู่  ซึ่งเป็นหน่วยงานในสังกัดกรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม          จากนั้นได้นำคณะสื่อมวลชนเข้าเยี่ยมชมการทำงานส่วนต่างๆ อาทิ เยี่ยมชมกลุ่มประติมากรรม  ชมการปั้นอนุสาวรีย์รัชกาลที่  ๕  และเจ้าฟ้าศิริราช  เยี่ยมชมกลุ่มจิตรกรรม  การเขียนภาพไตรภูมิ  และจิตรกรรมพุทธรัตนสถาน งานฉากลับแล  เยี่ยมชมกลุ่มศิลปประยุกต์  การออกแบบดวงตราสัญลักษณ์  และงานเครื่องเคลือบดินเผาชมอาคารศูนย์ศิลปะและการช่างไทย  การจัดแสดงผลงานช่างสิบหมู่ เยี่ยมชมกลุ่มประณีตศิลป์  อาคาร  ๑ ผ้าลายทองแผ่ลวดหลังคาเรือพระราชพิธี  เยี่ยมชมกลุ่มประณีตศิลป์  อาคาร  ๒  เรือจำลองศรีประภัทรศรชัย  และการทำ พู่ประกอบเรือพระราชพิธี  การแกะสลักงานไม้ และเยี่ยมชมกลุ่มประณีตศิลป์  อาคาร  ๓  บานประตูประดับมุก  งานปั้นปูนตำ  งานโลหะประณีต  การจัดสร้างตู้พระธรรมลายรดน้ำฯลฯ กิจกรรมนี้จัดขึ้นเพื่อเป็นการเผยแพร่และประชาสัมพันธ์การทำงานของสำนักช่างสิบหมู่ ให้สื่อมวลชนได้รับทราบและเข้าใจการทำงานของกรมศิลปากรมากยิ่งขึ้น และจะได้นำข้อมูลความรู้ไปเผยแพร่สู่สาธารณชนอย่างกว้างขว้าง

วันที่ ๔ ธันวาคม ๒๕๖๒ นางกันยา แต้เจริญวิริยะกุล ผู้อำนวยการหอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ ร.๙ นครราชสีมา นำข้าราชการและเจ้าหน้าที่เข้าร่วมกิจกรรมจิตอาสาวัฒนธรรม ร่วมทำความดีด้วยหัวใจ ทำความสะอาดโบราณสถาน ณ บริเวณคูเมืองพิมายด้านทิศใต้ อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันเฉลิมพระชนมพรรษาพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร วันชาติ และวันพ่อแห่งชาติ วันที่ ๕ ธันวาคม ๒๕๖๒