เครื่องเบญจรงค์ หมายถึง เครื่องปั้นดินเผาเคลือบที่ตกแต่งลวดลายด้วยการเขียนสีบนเคลือบ ตั้งแต่ ๓ สีขึ้นไป โดยคำว่า "เบญจรงค์" มาจากภาษาสันสกฤต ประกอบด้วยคำว่า "เบญจ" แปลว่า ห้า และ "รงค์" แปลว่า สีรวมกันจึงมีความหมายตรงตัวว่า "ห้าสี" แม้ว่าตามความหมายของชื่อจะระบุว่ามี  ๕  สี แต่ในความเป็นจริงและในเชิงช่างศิลป์ เครื่องเบญจรงค์อาจมีการใช้สีสันตั้งแต่ ๓ สี ไปจนถึง ๘ สี 

      สีหลักทั้ง ๕ สีตามตำราดั้งเดิม ประกอบด้วย สีแดง สีเหลือง สีดำ สีขาว และสีเขียว (หรือสีน้ำเงิน/สีคราม) ซึ่ง เครื่องเบญจรงค์มีต้นแบบและต้นกำเนิดมาจากประเทศจีน โดยได้รับอิทธิพลโดยตรงจากเครื่องถ้วย "อู่ไฉ่" ในช่วงปลายราชวงศ์หมิง  ประมาณพุทธศตวรรษที่ ๒๐-๒๑ ซึ่งเป็นเครื่องปั้นดินเผาเคลือบที่ใช้เทคนิคการเขียนสีลงยาบนเคลือบตั้งแต่ ๓ สีขึ้นไป แต่ในยุคต่อมามีการเพิ่มสีอื่นๆ เช่น สีชมพู สีม่วง สีแสด และสีน้ำตาล เข้ามาเพื่อเพิ่มมิติความงาม หากเครื่องถ้วยเบญจรงค์ชิ้นนั้นมีการใช้สีทอง (ทองคำเปลวหรือน้ำทอง) มาเขียนตัดขอบหรือระบายลวดลายเพิ่มเติม จะถูกเรียกว่า "เครื่องเบญจรงค์ลายน้ำทอง" ซึ่งสะท้อนถึงความหรูหราและทรงคุณค่ามากยิ่งขึ้น ในอดีตเครื่องเบญจรงค์เป็นเครื่องใช้เฉพาะในราชสำนักและบ้านของขุนนางชั้นสูงเท่านั้น โดยมักใช้วิธีสั่งทำจากประเทศจีนโดยให้ช่างไทยเป็นผู้ออกแบบลวดลาย เช่น ลายเทพนม ลายพุ่มข้าวบิณฑ์ แล้วส่งไปผลิต ปัจจุบันช่างฝีมือไทยสามารถผลิตเองได้ทั้งหมดและกลายมาเป็นงานหัตถศิลป์ชั้นสูงที่เป็นเอกลักษณ์ของชาติไทย