ค้นหา
รายการที่พบทั้งหมด 49,784 รายการ
ตราประทับดินเผารูปครุฑ
พบบริเวณเมืองโบราณอู่ทอง อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี
จัดแสดง ณ ห้องบรรพชนคนอู่ทอง พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อู่ทอง
ตราประทับดินเผารูปครุฑ ขนาดกว้างประมาณ ๕.๕ เซนติเมตร สูงประมาณ ๖.๒ เซนติเมตร รูปครุฑแสดงในรูปแบบของบุรุษครึ่งนก มีลักษณะคล้ายคนแคระ ยืนในท่าหันหน้าตรง มีขาเป็นนก ปีกกางออก ผมเกล้าเป็นมวย มีเครื่องประดับศีรษะ ใบหน้าค่อนข้างกลม ตากลมนูน คิ้วต่อเป็นปีกกา จมูกใหญ่และโด่ง ปากค่อนข้างหนา สวมเครื่องประดับที่ลำคอ และสวมตุ้มหูขนาดใหญ่ เช่นเดียวกับที่พบในกลุ่มประติมากรรมสมัยทวารวดี ยืนอยู่บนฐานบัว ลักษณะของรูปครุฑสามารถเทียบเคียงกับประติมากรรมรูปครุฑดินเผาประดับศาสนสถาน พบจากเมืองโบราณคูบัว จังหวัดราชบุรี กำหนดอายุราวพุทธศตวรรษที่ ๑๒ – ๑๓ (ประมาณ ๑,๓๐๐ – ๑,๔๐๐ ปีมาแล้ว)
ครุฑเป็นสัตว์ในจินตนาการ ตำนานอุปาติกะ กล่าวว่า ครุฑเป็นรูปครึ่งสัตว์ครึ่งมนุษย์ ถือว่าเป็นกึ่งเทวดา ลักษณะส่วนศีรษะ ปีก เล็บ และปาก เหมือนนกใหญ่อย่างอินทรีย์ ตัวและแขนขาเป็นคน หน้าขาว ปีกแดง มีกายสีทอง ถือเป็นเจ้าแห่งนกทั้งปวง
ตามคติความเชื่อในศาสนาพราหมณ์ ครุฑเป็นพาหนะของพระวิษณุ ซึ่งความเชื่อเกี่ยวกับสมมติเทพมักเกี่ยวข้องกับพระวิษณุที่เป็นวรรณะกษัตริย์ ดังนั้นครุฑจึงเป็นสัญลักษณ์ของกษัตริย์ด้วย ส่วนคติความเชื่อในพุทธศาสนา เรื่องราวของครุฑมีแทรกอยู่ในชาดกเรื่องต่าง ๆ โดยครุฑอาศัยอยู่ในป่าหิมพานต์ เป็นพญานกที่ยิ่งใหญ่ในหมู่นกทั้งปวง ครุฑยังปรากฏในพุทธประวัติที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธเจ้าหลายตอน เช่น เหตุการณ์ที่เจ้าชายสิทธัตถะเสด็จออกมหาภิเนษกรมณ์ ครุฑพร้อมด้วยเทวดาและนาค ต่างก็พากันมาบูชาด้วยของหอม ดอกไม้ และธูปอันเป็นทิพย์ ตอนตรัสรู้ ครุฑเป็นผู้ประกาศก้องถึงชัยชนะของพระพุทธเจ้า
รูปครุฑปรากฏในงานศิลปกรรมมาแล้วตั้งแต่สมัยอินเดียโบราณ เช่นรูปครุฑที่ประดับอยู่บนโตรณะด้านทิศตะวันออกของสถูปสาญจี และปรากฏบนตราดินเผาในศิลปะอินเดียแบบคุปตะ เป็นรูปของพระเจ้ากุมารคุปตะ (Kumaragupta) ที่ทำเป็นรูปครุฑแต่มีใบหน้าเป็นมนุษย์ และตราดินเผารูปคชลักษมีซึ่งมีรูปครุฑประกอบอยู่ด้วย สำหรับรูปครุฑในงานศิลปกรรมสมัยทวารวดี พบทั้งงานศิลปกรรมเนื่องในศาสนาพราหมณ์ เช่น เมืองโบราณศรีเทพ จังหวัดเพชรบูรณ์ และในศาสนาพุทธ เช่น เจดีย์จุลประโทน จังหวัดนครปฐม เป็นต้น รูปแบบของครุฑมีทั้งแบบที่มีลักษณะเหมือนนก คือ มีปาก ปีก และขา เหมือนนก และครุฑที่เป็นรูปบุคคลมีปีก
ตราประทับดินเผารูปครุฑชิ้นนี้ สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในท้องถิ่นโดยคนพื้นเมืองทวารวดี เพื่อเป็นสัญลักษณ์แทนบุคคลหรือกลุ่มคน อาจเป็นบุคคลชั้นสูงหรืออาจเกี่ยวข้องกับศาสนา แสดงถึงการรับอิทธิพลทั้งด้านรูปแบบศิลปกรรมและความเชื่อมาจากอินเดีย เข้ามาผสมผาสนกับวัฒนธรรมทวารวดีที่เมืองโบราณอู่ทอง ในช่วงเวลาดังกล่าว
เอกสารอ้างอิง
กรมศิลปากร. ศิลปะทวารวดี ต้นกำเนิดพุทธศิลป์ในประเทศไทย. กรุงเทพฯ : อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด, ๒๕๕๒.
ดวงกมล อนันต์วัชรกุล. “คติความเชื่อเรื่องสัตว์ที่ปรากฏในวัฒนธรรมทวารวดี”. เอกสารการศึกษาเฉพาะบุคคล ภาควิชาโบราณคดี คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๕๔.
อนันต์ กลิ่นโพธิ์กลับ. “การศึกษาความหมายและรูปแบบตราประทับสมัยแรกเริ่มประวัติศาสตร์ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อู่ทอง อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี”. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาโบราณคดีสมัยประวัติศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๔๗. ดูน้อยลง
เตรียมพบกับสารคดีองค์ความรู้ทางด้านพิพิธภัณฑสถานวิทยา
“พิพิธภัณฑสถานวิทยากับการคืนชีวิตนิทรรศการ ณ หมู่พระวิมาน พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร”
ติดตามได้ช่องทาง
Youtube : Office of National Museum, Thailand
https://www.youtube.com/channel/UC4jUZfBAUkf9XQIFt_q-kPA
เร็วๆนี้
ชื่อเรื่อง สตฺตปฺปกรณาภิธมฺม (สังคิณี-มหาปัฏฐาน) สพ.บ. 394/5กหมวดหมู่ พุทธศาสนาภาษา บาลี/ไทยอีสานหัวเรื่อง พุทธศาสนา ชาดก เทศน์มหาชาติ คาถาพันประเภทวัสดุ/มีเดีย คัมภีร์ใบลานลักษณะวัสดุ 56 หน้า : กว้าง 4.5 ซม. ยาว 58 ซม. บทคัดย่อเป็นคัมภีร์ใบลาน อักษรธรรมอีสาน เส้นจาร ฉบับทองทึบ ได้รับบริจาคมาจากวัดลานคา ต.โคกคราม อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี
นายประทีป เพ็งตะโก อธิบดีกรมศิลปากร เป็นประธานในพิธีเปิดการอบรมหลักสูตรนักอนุรักษ์ ช่างอนุรักษ์ และผู้คุมงานอนุรักษ์โบราณสถาน รุ่นที่ ๑ โดยมีนายเจษฎา ชีวะวิชวาลกุล ผู้อำนวยการสำนักสถาปัตยกรรม นายวสุ โปษยานนท์ สถาปนิกเชี่ยวชาญ และวิทยากรผู้รับผิดชอบงานด้านการอนุรักษ์โบราณสถานจากสำนักสถาปัตยกรรม กรมศิลปากร ร่วมในพิธีเปิดการอบรม เมื่อวันที่ ๗ กันยายน ๒๕๖๔ อธิบดีกรมศิลปากร กล่าวว่า การอบรมในครั้งนี้สืบเนื่องมาจากสถานการณ์งานอนุรักษ์ที่มีแหล่งโบราณสถานอยู่เป็นจำนวนมาก ไม่สมดุลกับจำนวนบุคลากรด้านการอนุรักษ์ของกรมศิลปากรที่มีอยู่จำกัด ทำให้เกิดการขาดแคลนบุคลากร ปัจจุบันจึงมีความจำเป็นต้องใช้การจ้างงานเข้ามาดำเนินการอนุรักษ์โบราณสถานมากขึ้น จึงได้มอบหมายให้สำนักสถาปัตยกรรม จัดอบรมหลักสูตรนักอนุรักษ์ ช่างอนุรักษ์ และผู้คุมงานอนุรักษ์โบราณสถาน เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการอนุรักษ์โบราณสถานของกรมศิลปากรให้แก่บุคคลภายนอก ในการสร้างความรู้ความเข้าใจเพื่อให้สามารถทำงานร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพและมีมาตรฐานเดียวกัน การจัดอบรมมีทั้งหมด ๓ หลักสูตร ตามกลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ หลักสูตรอบรมนักอนุรักษ์โบราณสถาน หลักสูตรอบรมช่างฝีมืออนุรักษ์โบราณสถาน และหลักสูตรอบรมผู้ควบคุมงานอนุรักษ์โบราณสถาน โดยในระหว่างวันที่ ๗ – ๑๓ กันยายน นี้ เป็นการจัดอบรมหลักสูตรนักอนุรักษ์โบราณสถาน ซึ่งเป็นกลุ่มผู้ออกแบบหรือกำหนดวิธีการอนุรักษ์ตามสายวิชาชีพ ที่มีประสบการณ์ในด้านงานอนุรักษ์และเคยปฏิบัติงานร่วมกับกรมศิลปากรอยู่แล้ว การอบรมครั้งนี้จึงถือเป็นจุดเริ่มต้นของการรวบรวมบุคลากรที่เต็มไปด้วยความรู้และประสบการณ์ในงานอนุรักษ์โบราณสถาน มุ่งเน้นเนื้อหาเกี่ยวกับแนวทางในการปฏิบัติ ที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์แหล่งมรดกศิลปวัฒนธรรม มีการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน รวมถึงเน้นย้ำแนวทางของกรมศิลปากรในหลักการและกระบวนการทำงาน ตามแนวทางที่กำหนดไว้ในระเบียบกรมศิลปากรว่าด้วยการอนุรักษ์โบราณสถาน พ.ศ. ๒๕๒๘ นายประทีป กล่าวว่า กรมศิลปากรจะออกประกาศนียบัตรเพื่อรับรองว่าผู้ผ่านการอบรมมีความรู้ความสามารถในระดับเดียวกันกับช่างอนุรักษ์ของกรมศิลปากร และสามารถร่วมปฏิบัติงานอนุรักษ์โบราณสถานในโครงการต่าง ๆ ของกรมศิลปากรในอนาคต ซึ่งขณะนี้กรมศิลปากรอยู่ระหว่างจัดทำข้อกำหนดในการพิจารณาอนุญาต ให้ผู้มีความรู้ความสามารถในงานอนุรักษ์โบราณสถานใช้ประกาศนียบัตรการผ่านการอบรมเพื่อร่วมดำเนินงานการอนุรักษ์โบราณสถานกับกรมศิลปากรต่อไป
ชื่อเรื่อง มหานิปาตวณฺณนา (เวสฺสนฺตรชาตก) ชาตกฏฐกถา ขุทฺทกนิกายฏฐกถา (ทสพร-นครกัณฑ์)สพ.บ. 293/2ประเภทวัสดุ/มีเดีย คัมภีร์ใบลานหมวดหมู่ พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ 32 หน้า : กว้าง 4.4 ซม. ยาว 55.6 ซม.หัวเรื่อง พุทธศาสนา ชาดก เทศนา บทคัดย่อ/บันทึกเป็นคัมภีร์ใบลาน อักษรธรรมอีสาน ภาษาบาลี-ไทยอีสาน เส้นจาร ฉบับชาดทึบ-ลานดิบ-ล่องชาด ได้รับบริจาคมาจากวัดบ้านหมี่ ต.บางปลาม้า อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี
ชื่อเรื่อง ปฐมกับ (ปถมกับ)
สพ.บ. 340/1ประเภทวัสดุมีเดีย คัมภีร์ใบลานหมวดหมู่ พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ 48 หน้า กว้าง 5 ซม. ยาว 59 ซม.หัวเรื่อง พุทธศาสนา
บทคัดย่อ/บันทึก เป็นคัมภีร์ใบลาน อักษรธรรมอีสาน ภาษาบาลี-ไทยอีสาน เส้นจาร ฉบับลานดิบ ได้รับบริจาคมาจากวัดลานคา ต.โคกคราม อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี
เลขทะเบียน : นพ.บ.162/5ห้องจัดเก็บ : ศรีโคตรบูรณ์ประเภทสื่อ : เอกสารโบราณหมวดหมู่ : พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ : 52 หน้า ; 4.5 x 55 ซ.ม. : ทองทึบ-ล่องชาด ; ไม่มีไม้ประกับชื่อชุด : มัดที่ 97 (35-48) ผูก 5 (2565)หัวเรื่อง : มหาวิภงฺคปาลิ, ปาจิตฺติปาลิ(บาฬีปาจิตตี) --เอกสารโบราณ คัมภีร์ใบลาน พุทธศาสนาอักษร : ธรรมอีสานภาษา : ธรรมอีสานบทคัดย่อ : มีเนื้อหาเกี่ยวกับพุทธศาสนา สามารถสืบค้นได้ที่ห้องศรีโคตรบูรณ์ หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ นครพนม
สตฺตปฺปกรณาภิธมฺมเทศนา (เทศนาสังคิณี-มหาปัฎฐาน)
ชบ.บ.46/1-6ค
เอกสารโบราณ (คัมภีร์ใบลาน)
มงฺคลตฺถทีปนี (มงฺคลตฺถทีปนี เผด็จมงคลสูตร)
ชบ.บ.88ค/1-34
เอกสารโบราณ (คัมภีร์ใบลาน)
เลขทะเบียน : นพ.บ.210/1ห้องจัดเก็บ : ศรีโคตรบูรณ์ประเภทสื่อ : เอกสารโบราณหมวดหมู่ : พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ : 52 หน้า ; 4.5 x 57.5 ซ.ม. : ลานดิบ ; ไม่มีไม้ประกับชื่อชุด : มัดที่ 110 (148-158) ผูก 1 (2565)หัวเรื่อง : กจฺจยนมูล(มูลกัจจายน์) --เอกสารโบราณ คัมภีร์ใบลาน พุทธศาสนาอักษร : ธรรมอีสานภาษา : ธรรมอีสานบทคัดย่อ : มีเนื้อหาเกี่ยวกับพุทธศาสนา สามารถสืบค้นได้ที่ห้องศรีโคตรบูรณ์ หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ นครพนม
เลขทะเบียน : นพ.บ.355/ข/5ห้องจัดเก็บ : ศรีโคตรบูรณ์ประเภทสื่อ : เอกสารโบราณหมวดหมู่ : พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ : 60 หน้า ; 5 x 58.5 ซ.ม. : ทองทึบ-ล่องรัก ; ไม้ประกับธรรมดาชื่อชุด : มัดที่ 136 (388-396) ผูก 5ข (2565)หัวเรื่อง : มหานิปาตวณฺณนา (ทศชาติ)ชาตกฏฐกถา ขุทฺทกนิกายฎฐกถา (นารทพรหม)--เอกสารโบราณ คัมภีร์ใบลาน พุทธศาสนาอักษร : ธรรมอีสานภาษา : ธรรมอีสานบทคัดย่อ : มีเนื้อหาเกี่ยวกับพุทธศาสนา สามารถสืบค้นได้ที่ห้องศรีโคตรบูรณ์ หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ นครพนม
ชื่อผู้แต่ง ปรีดีเทพย์พงษ์ เทวกุล , หม่อมเจ้า
ชื่อเรื่อง ลำดับราชสกุล เทวกุล รวมทั้งราชสกุลและสกุลอื่นที่เกี่ยวข้อง
ครั้งที่พิมพ์ -
สถานที่พิมพ์ พระนคร
สำนักพิมพ์ โรงพิมพ์ตรีรณสาร
ปีที่พิมพ์ ๒๕๑๓
จำนวนหน้า ๒๑๖ หน้า
หมายเหตุ พิมพ์เป็นที่ระลึกในงานพระราชทานเพลิงศพ พลตรี หม่อมเจ้า ปรีดิเทพย์พงษ์ เทวกุล ป.จ. , ป.ช. , ป.ม.
ท่านปรีดิเทพย์พงษ์ ได้ทรงรวบรวมรายพระนามและนางของสมาชิกในราชสกุล เทวกุลเป็นเวลากว่า ๓๐ ปี แล้ว โดยได้ทรงอาศัยต้นฉบับที่สมเด็จปู่องค์ต้นราชสกุลได้ทรงทำไว้ก่อน และได้ทรงทำสมุด “บัญชีเทวกุล” ขึ้นเล่มหนึ่ง มีรายพระนาม พระโอรสในสมเด็จปู่ทั้งหมด รายนามพระนัดดาของสมเด็จปู่ที่มีอยุ่ในขณะนั้น รวมทั้งวันเดือนปีที่ประสูติถึงชีพตักษัย เกิด ตาย ไว้เกือบครบถ้วน
