การสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์เมื่อพุทธศักราช 2325 โดยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ปฐมบรมกษัตริย์แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ เมื่อกาลเวลาล่วงเลยมาจนบรรจบครบ 200 ปี ในพุทธศักราช 2525 รัฐบาลภายใต้การนำของพลเอกเปรม ติณสูลานนท์ นายกรัฐมนตรีในชณะนั้น จึงได้จัดงานสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ขึ้นอย่างยิ่งใหญ่ เพื่อเฉลิมฉลองความยั่งยืนของบ้านเมืองและน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของบูรพมหากษัตริยาธิราชเจ้าทุกพระองค์ที่ทรงปกครองบ้านเมืองให้ร่มเย็นเป็นสุขสืบมา

ประกาศการสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี ในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 98 ฉบับพิเศษ ตอนที่ 219 ลงวันที่ 31 ธันวาคม 2524 หน้า 1- 8 มีเนื้อความถึงกระบวนการเตรียมงานโดยมีการแต่งตั้งคณะกรรมการอำนวยการและคณะอนุกรรมการด้านต่าง ๆ รวม 9 คณะ เพื่อดูแลงานครอบคลุมทุกมิติ ทั้งด้านศาสนา ชาติ และพระมหากษัตริย์ โดยมีภารกิจสำคัญประการหนึ่งคือการบูรณะปฏิสังขรณ์วัดพระศรีรัตนศาสดารามและพระบรมมหาราชวังให้เสร็จสมบูรณ์ทันงานสมโภชในเดือนเมษายน 2525 โดยมีสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีทรงเป็นองค์ประธานคณะกรรมการอำนวยการ นอกจากนี้ยังมีการจัดกิจกรรมนิทรรศการ การจัดทำเหรียญที่ระลึกและตราไปรษณียากรที่ระลึก การอภัยโทษ การจัดมหรสพสมโภช รวมถึงการประมวลเอกสารประวัติศาสตร์และจดหมายเหตุเพื่อเป็นหลักฐานในการศึกษาของคนรุ่นหลังสืบไป

นอกจากกระบวนการเตรียมงานในส่วนของรัฐบาลแล้ว ทางฝ่ายราชสำนักโดยสำนักพระราชวังได้แจ้งหมายกำหนดการ ที่ 4/2525 พระราชพิธีสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ ครบ 200 ปี พุทธศักราช 2525 เผยแพร่ในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 99 ฉบับพิเศษ ตอนที่ 48 ลงวันที่ 1 เมษายน 2525 หน้า 1-29 โดยมีลำดับหมายกำหนดการในแต่ละวัน ดังนี้

วันที่ 4 เมษายน 2525 เริ่มต้นด้วยงานพระราชกุศลทักษิณานุปทาน ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย เพื่ออุทิศถวายแด่สมเด็จพระปฐมบรมมหาชนกและพระมหากษัตริยาธิราชเจ้าในอดีตทุกพระองค์

วันที่ 5 เมษายน 2525 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรและสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชดำเนินโดยกระบวนพยุหยาตราทางชลมารค จากท่าวาสุกรีไปยังท่าราชวรดิฐ จากนั้นทรงประกอบพิธีบวงสรวงบูรพมหากษัตริยาธิราชเจ้า ณ พลับพลาพิธีท้องสนามหลวง และในช่วงบ่ายทรงประกอบพิธียกช่อฟ้าพระอุโบสถและฉลองวัดพระศรีรัตนศาสดาราม

วันที่ 6 เมษายน 2525 (วันจักรี) มีพิธีเลี้ยงพระและเวียนเทียนสมโภช ณ วัดพระศรีรัตนศาสดารามในช่วงเช้า ส่วนช่วงบ่ายมีพระราชพิธีเฉลิมฉลองบำเพ็ญพระราชกุศล และถวายบังคมพระบรมราชานุสรณ์พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ณ ปฐมบรมราชานุสรณ์ เชิงสะพานพุทธยอดฟ้า เพื่อถวายราชสักการะแด่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช

วันที่ 7 เมษายน 2525 พระราชพิธีบวงสรวงพระสยามเทวาธิราช ณ บุษบกมุขเด็จพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท เพื่อความเป็นสิริมงคลตามโบราณราชประเพณี

วันที่ 21 เมษายน 2525 พระราชพิธีสมโภชหลักเมือง บำเพ็ญพระราชกุศลบวงสรวงพระเทพารักษ์ ณ ศาลหลักเมือง เพื่อเป็นสิริสวัสดิพิพัฒนมงคลนับแต่วันที่ทรงประดิษฐานเสาหลักเมืองเมื่อ 200 ปีก่อน

งานสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี เมื่อพุทธศักราช 2525 เปรียบเสมือนหมุดหมายสำคัญที่ตอกย้ำถึงความมั่นคงและความรุ่งเรืองของชาติไทยภายใต้พระบรมโพธิสมภารของพระบรมราชจักรีวงศ์มาอย่างยาวนาน การบูรณะปฏิสังขรณ์ปูชนียสถานสำคัญและการรวบรวมหลักฐานทางประวัติศาสตร์ในครั้งนั้น ไม่เพียงแต่เป็นการรักษาอดีต แต่ยังเป็นการเตรียมความพร้อมของราชธานีเพื่อก้าวสู่อนาคต และในปีพุทธศักราช 2569 นี้ กรุงรัตนโกสินทร์ก็เจริญรุ่งเรืองครบ 244 ปี มรดกทางวัฒนธรรมที่ได้รับการทำนุบำรุงมาจะยังคงเป็นรากฐานที่เข้มแข็งให้แก่คนรุ่นปัจจุบันได้ร่วมกันภาคภูมิใจและสืบสานความสง่างามของราชธานีแห่งนี้ให้ยั่งยืนสถาพรสืบไป

เรียบเรียงโดย นายสุวิชา โพธิ์คำ บรรณารักษ์ชำนาญการ

บรรณานุกรม

“ประกาศงานสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี.” ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 98 ฉบับพิเศษ ตอนที่ 219. (31 ธันวาคม 2524): 1-8.

“หมายกำหนดการ ที่ 4/2525 พระราชพิธีสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ ครบ 200 ปี เมษายน พุทธศักราช 2525.” ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 99 ฉบับพิเศษ ตอนที่ 48. (3 เมษายน 2525): 1-29.

ภาพประกอบจากสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ

ภ หจภ สบ7.1/1, ภ หจภ สบ7.1/2, ภ หจภ สบ1.2/4, ภ หจภ (2) นร14.2/23

#เรื่องเล่าจากราชกิจจานุเบกษา #หอสมุดแห่งชาติ #ราชกิจจานุเบกษา #กรุงรัตนโกสินทร์ #244ปีกรุงรัตนโกสินทร์ #ฉลองพระนคร #รัตนโกสินทร์244ปี #244Rattanakosin