กลุ่มโบราณคดี สำนักศิลปากรที่ ๑๑ สงขลา จะพาระลึกความหลังเมื่อ ๗๗ ปีก่อน เมื่อครั้งจอมพล ป.พิบูลสงคราม มีนโยบายนำไทยสู่ความเป็นมหาอำนาจ ด้วยการส่งเสริมให้มีการแต่งงานเพื่อเพิ่มประชากร นำมาซึ่งการก่อตั้ง "องค์การส่งเสริมการสมรส" ขึ้น จนทำให้เกิดเหตุการณ์ การสมรสหมู่ เกิดขึ้นทั่วประเทศไทย ซึ่งสัปดาห์นี้กลุ่มโบราณคดีจะพาไปชมภาพเหตุการณ์ครั้งนั้นที่เกิดขึ้นที่เมืองพัทลุง ผ่านบทความเรื่อง "พิธีสมรสหมู่ที่เมืองพัทลุง"
องค์การส่งเสริมการสมรส
          วันที่ ๑ กันยายน พ.ศ. ๒๔๘๕ รัฐบาลจอมพล ป.พิบูลสงคราม ได้ก่อตั้ง “องค์การส่งเสริมการสมรส” ขึ้นโดยมีปลัดกระทรวงสาธารณสุขเป็นประธาน อธิบดีกรมสาธารณสุขเป็นรองประธาน ส่วนกรรมการนั้นได้แก่อธิบดีกรมการแพทย์ อธิบดีกรมประชาสงเคราะห์ ผู้แทนกระทรวงมหาดไทย ผู้แทนกรมโฆษณาการ ผู้แทนสำนักนายกรัฐมนตรี ผู้แทนเทศบาลนครกรุงเทพฯ ผู้แทนเทศบาลนครธนบุรี นายกสมาคมสงเคราะห์ผู้มีบุตรมาก และกำหนดให้มีผู้หญิงเข้าร่วมเป็นกรรมการด้วย เป้าหมายขององค์กรแห่งนี้คือการส่งเสริมให้คนแต่งงานกันมากขึ้น และเพิ่มจำนวนประชากรให้ได้ ๓๐-๔๐ ล้านคนภายในเวลา ๒๐-๓๐ ปี เพื่อนำไทยไปสู่ความเป็นมหาอำนาจ (ขณะนั้นมีพลเมือง ๑๘ ล้านคน)
           องค์การส่งเสริมการสมรสจึงมีภารกิจหลักได้แก่ การเช่นชักชวนและชักจูงให้ประชาชนตระหนักถึงคุณค่าในการสมรส ช่วยประสานงานในการสู่ขอและขจัดอุปสรรคต่างๆ รวมถึงการตรวจโรคและจัดพิธีสมรส จากนั้นก็พิจารณาให้มีที่ทำกิน และให้ทุนการศึกษาแก่ลูกคนแรกที่เกิดมาหลังการสมรส ๒๖๐ วันเป็นต้นไป ทั้งนี้จอมพล ป.พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น มีบัญชาให้องค์การส่งเสริมการสมรส จัดงานสมรสหมู่ขึ้นทุกจังหวัดทั่วประเทศพร้อมกันเป็นครั้งแรกในวันที่ ๒๙ มีนาคม ๒๔๘๖ สำหรับกรุงเทพฯ เพื่อให้เป็นงานยิ่งใหญ่ระดับชาติ จึงให้จัดที่ทำเนียบสามัคคีชัย ตึกไทยคู่ฟ้า โดยมี จอมพล ป.พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรีเป็นประธาน
สมรสหมู่ที่เมืองพัทลุง
           ในหอจดหมายเหตุแห่งชาติ มีภาพถ่ายเก่าชุดหนึ่งระบุว่า “จ.พัทลุง พิธีสมรสหมู่ ๗ ม.ค.๘๗ โรงเรียนสตรีประจำจังหวัดพัทลุง”
นับเป็นหลักฐานของการปฏิบัติตามนโยบายหรือรัฐนิยมของรัฐบาล ในพื้นที่หัวเมืองภาคใต้ที่อยู่ห่างไกลเมืองหลวง ซึ่งกำลังจะครบรอบ ๗๗ ปีในเวลาอันใกล้นี้











---------------------------------------------------------
เรียบเรียงข้อมูล :  นายสารัท ชลอสันติสกุล นักโบราณคดีชำนาญการ I กลุ่มโบราณคดี สำนักศิลปากรที่ ๑๑ สงขลา
---------------------------------------------------------
เผยแพร่ข้อมูล : กลุ่มเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ กรมศิลปากร
---------------------------------------------------------