โรงละครแห่งชาติสร้างขึ้นเมื่อพุทธศักราช ๒๕๐๘ โดยทำหน้าที่เป็นเวทีสำคัญในการจัดแสดงและเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรมด้านนาฏดุริยางคศิลป์ของชาติ และตลอดระยะเวลากว่า ๖๐ ปีที่ผ่านมา กรมศิลปากรได้ดำเนินกิจการโรงละครแห่งชาติตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวุธ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระมหาธีรราชเจ้า ในการให้ศิลปินมีสถานที่ได้แสดงออกซึ่งศิลปะ นำไปสู่การธำรงรักษาและเผยแพร่มรดกทางศิลปวัฒนธรรมของชาติสู่สาธารณชนมาอย่างต่อเนื่อง

       พุทธศักราช ๒๕๖๕ โรงละครแห่งชาติได้ปิดปรับปรุงครั้งใหญ่ โดยมีเป้าหมายสำคัญในการพัฒนาระบบและองค์ประกอบต่าง ๆ ของโรงละครให้มีความทันสมัยและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ทั้งระบบเสียง ระบบแสง ระบบเวที ตลอดจนเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับการแสดง เพื่อยกระดับศักยภาพของโรงละครแห่งชาติให้มีมาตรฐานในระดับสากล และสามารถรองรับการแสดงได้หลากหลายรูปแบบ 

        สำนักการสังคีต ได้กำหนดจัดการแสดงนาฏศิลป์และดนตรี ประจำปี ๒๕๗๐ ขึ้น โดยจัดการแสดงที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์และมีความเชื่อมโยงกับจุดเริ่มต้นของโรงละครแห่งชาติ ได้แก่ รำ “เทพประทานพรมงคล” และการแสดงโขน เรื่องรามเกียรติ์ ชุดรามาวตาร ซึ่งเป็นรูปแบบการแสดงเดียวกับที่เคยจัดแสดงเมื่อครั้งพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตรการแสดงนาฏศิลป์ไทยเนื่องในพิธีเปิดโรงละครแห่งชาติ เมื่อวันที่ ๒๓ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๐๘