โขนมีกำเนิดมาจากการเล่นหลายประเภท ได้แก่ ชักนาคดึกดำบรรพ์ กระบี่กระบอง และหนังใหญ่ ต่อมาได้แก้ไขปรับปรุงให้ประณีตขึ้นตามลำดับ แต่เดิมนั้นผู้แสดงโขนจะต้องสวมหัวโขนปิดหน้าและใช้ผู้ชายแสดงทั้งหมด จึงต้องมีผู้พูดแทน เรียกว่า ผู้พากย์ - เจรจา และขับร้อง ผู้แสดงต้องแสดงท่าเต้นและรำไปตามคำพากย์ - เจรจาและบทร้อง ต่อมาได้วิวัฒนาการให้ผู้แสดงซึ่งสมมติเป็นเทพบุตร เทพธิดา และมนุษย์ ชาย หญิงสวมแต่เครื่องประดับศีรษะ ไม่ต้องปิดหน้าทั้งหมด และใช้ผู้หญิงเข้าร่วมแสดงด้วย แต่ก็ยังคงรักษาจารีตขนบธรรมเนียมเดิมไว้ คือ มีผู้พากย์ - เจรจา และขับร้องแทน ทั้งนี้เว้นแต่ตัวตลก จะเจรจาเอง การแสดงโขนได้รับการขึ้นทะเบียนจากองค์การการศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) ให้เป็นมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ (Intangible Culture Heritage) เมื่อพุทธศักราช ๒๕๖๑ 

         สำหรับการแสดงโขน เรื่องรามเกียรติ์ ชุดเกสรทมาลาพลีชีวัน จัดทำบทการแสดงโดย นายจรัญ  พูลลาภ นักวิชาการละครและดนตรี (ด้านการสังคีต) มีเนื้อเรื่องโดยสังเขปกล่าวถึง องค์พระไพศรพณ์ เทพเจ้าแห่งธัญญะชาติ ได้รับเทวบัญชาจากพระอิศวรให้ลงไปจุติเป็นวานรชื่อเกสรทมาลา วานรผู้มีกลิ่นกายหอมหวนเพราะเกิดขึ้นจากการผสมของเกสรดอกไม้นานาชนิด เพื่อคอยให้ความสดชื่นแก่พระรามยามบรรทมและยามออกรบ