อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย ขอเผยแพร่ องค์ความรู้ประจำเดือนกุมภาพันธ์ ๒๕๖๘ เรื่อง "ภาพจิตรกรรมสมัยสุโขทัย วัดเจดีย์เจ็ดแถว"

ภาพจิตรกรรมสมัยสุโขทัยในช่วงพุทธศตวรรษที่ ๑๙-๒๐ ในเมืองศรีสัชนาลัยส่วนใหญ่ไม่ค่อยเหลือร่อยรอยไว้มากนัก เนื่องจากเกิดการสูญสลายลงไปตามธรรมชาติ แต่ที่ยังคงพบร่องรอยอยู่อย่างเห็นได้ชัดที่ภายในเจดีย์รายองค์ที่ ๓๓ หรือเจดีย์ทรงปราสาทสิบเอ็ดยอดของวัดเจดีย์เจ็ดแถว เมืองศรีสัชนาลัย
จิตรกรรมที่พบอยู่บริเวณด้านในคูหาหรือห้องโถงกลางของตัวเจดีย์บริเวณฝาผนัง ปรากฏร่องรอยภาพจิตรกรรมเกี่ยวกับพระพุทธศาสนา ที่ใช้สีเอกรงค์ คือมีลักษณะการใช้สีโทนเดียว เช่นสีแดงหรือสีชาดเป็นหลัก โดยการเขียนภาพอดีตพระพุทธเจ้าเรียงกันเป็นแถวในแนวนอนหลายแถว ซึ่งเรียงจากส่วนล่างขึ้นไปส่วนบนของผนัง ระหว่างพระพุทธเจ้าเหล่านั้นคั่นจังหวะด้วยภาพบุคคลชั้นสูง ซึ่งภาพจิตรกรรมเหล่านี้น่าจะเกี่ยวข้องกับความเชื่อเรื่องพระพุทธเจ้า ๒๘ พระองค์ เนื่องจากศาสนาพุทธมีความเชื่อว่ามีพระอดีตพุทธเจ้าที่ตรัสรู้มาก่อนแล้วหลายพระองค์ โดยองค์ปัจจุบันมีพระนามว่า “พระพุทธเจ้าโคตรมะ” เป็นองค์ที่ ๒๕ ภาพจิตรกรรมฝาผนังที่วัดเจดีย์เจ็ดแถวแห่งนี้เป็นรูปแบบที่น่าจะได้รับอิทธิพลมาจากศิลปะพุกาม ซึ่งจะนิยมวาดไว้ในเจติยวิหารหลายแห่ง นอกจากนั้นยังพบคติการวาดภาพเช่นนี้ในศิลปะล้านนาและศิลปะอยุธยาอีกด้วย ดังตัวอย่างภาพอดีตพุทธเจ้า วัดราชบูรณะ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
ในเมื่อปี พ.ศ.๒๕๐๑ อาจารย์เฟื้อ หริพิทักษ์ ศิลปินแห่งชาติสาขาทัศนศิลป์ ประจำปี พ.ศ.๒๕๒๘ ผู้ได้รับการยกย่องเป็น “ครูใหญ่ในวงการศิลปะ” ได้คัดลอกภาพจิตรกรรมภายในเจดีย์รายองค์ที่ ๓๓ ของวัดเจดีย์เจ็ดแถว ถือเป็นการการอนุรักษ์ภาพจิตรกรรมเพื่อให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาและค้นคว้ากันต่อไป ปัจจุบันภาพคัดลอกจิตรกรรมเหล่านี้ได้จัดแสดงไว้ที่ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอศิลป กรุงเทพมหานคร

เอกสารอ้างอิง
พิภพ บุษราคัมวดี. ๑๐๐ ปี เฟื้อ หริพิทักษ์ ชีวิตและงาน A century of Fua Hariphitak : life and works. กรุงเทพฯ : หอศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๕๓.
วิไลรัตน์ ยังรอด และ ธวัชชัย องค์วุฒิเวทย์. คู่มือท่องเที่ยว–เรียนรู้ สุโขทัย ศรีสัชนาลัย. นนทบุรี : มิวเซียวเพลส, ๒๕๕๑.
ศักดิ์ชัย สายสิงห์. ศิลปกรรมโบราณในอาณาจักรสุโขทัย. นนทบุรี : มิวเซียวเพลส ,๒๕๖๑.
สันติ เล็กสุขุม. ศิลปะสุโขทัย. กรุงเทพฯ : เมืองโบราณ, ๒๕๔๐.