...
ความรู้ทั่วไป
ภาพประกอบ ความรู้ทั่วไป
วัฒนธรรม พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์และภูมิปัญญา จังหวัดชัยนาท
รายละเอียดเพิ่มเติม
ภาพประกอบ ความรู้ทั่วไป
พระพิมพ์ วัดส่องคบ
พระพิมพ์ วัดส่องคบ พระพิมพ์กลุ่มนี้พบที่วัดส่องคบ อ.เมือง จ.ชัยนาท จัดอยู่ในสมัยอยุธยาตอนต้น พุทธศตวรรษที่ 20 ที่ยังมีลักษณะอิทธิพลของศิลปะสุโขทัยปรากฎอยู่ 1. ขนาด กว้าง 4.4 ซม. ยาว 5 ซม. วัสดุ โลหะชิน 2. ขนาด กว้าง 4.7 ซม. ยาว 5.5 ซม. วัสดุ โลหะชิน 3. ขนาด กว้าง 6.5 ซม. ยาว 7.2 ซม. วัสดุ โลหะชิน เดิมวัดส่องคบมีเจดีย์ร้างแต่ไม่ปรากฏแล้วในปัจจุบัน ใน พ.ศ.2494 พระครูบริรักษ์บรมธาตุ (สมณศักดิ์ในขณะนั้นของพระชัยนาทมุนี นวม สุทตฺโต) ค้นพบจารึกลานทองและลานเงินในเจดีย์ดังกล่าว และมอบให้กรมศิลปากรในเวลาต่อมา จารึกวัดส่องคบ1 นั้นมีความสำคัญในแง่ที่มีการกล่าวถึงชื่อเมือง “ไชยสถาน” ซึ่งนักวิชาการสันนิษฐานว่าน่าจะเป็นชื่อเมืองชัยนาทเดิม ปัจจุบันแผ่นจารึกวัดส่องคบเก็บรักษาอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร
รายละเอียดเพิ่มเติม
ภาพประกอบ ความรู้ทั่วไป
วัดสองพี่น้อง
วัดสองพี่น้อง ตั้งอยู่ที่ ต.แพรกศรีราชา อ.สรรคบุรี จ.ชัยนาท ไม่ปรากฏข้อมูลที่ระบุช่วงเวลาการสร้างที่แน่ชัด แต่มีตำนานท้องถิ่น กล่าวว่าวัดนี้สร้างก่อนสมัยกรุงศรีอยุธยา เหตุจากเจ้าอ้ายพระยา เจ้ายี่พระยาและเจ้าสามพระยา เป็นพี่น้องแย่งชิงราชสมบัติกัน เจ้าอ้ายพระยาและเจ้ายี่พระยาสิ้นพระชนม์ทั้งคู่ เจ้าสามพระยาจึงได้ครองเมือง และสร้างปรางค์ถวายแก่เจ้าอ้ายพระยา และสร้างเจดีย์ถวายเจ้ายี่พระยา ตำนานนี้เป็นเพียงเรื่องเล่าพื้นบ้านสืบต่อกันมาเท่านั้น ไม่มีเอกสารทางประวัติศาสตร์ยืนยันแต่อย่างใด จากหลักฐานทางโบราณคดีที่พบกำหนดอายุการสร้างวัดนี้ในสมัยอยุธยาตอนต้น หรือราวพุทธศตวรรษที่ ๑๙-๒๐ และมีการใช้ประโยชน์พื้นที่วัด รวมทั้งการสร้างอาคารและส่วนประกอบอื่นๆ เรื่อยมาจนถึงพุทธศตวรรษที่ ๒๒ วัดจึงถูกทิ้งร้างไป และมีการกลับมาใช้พื้นที่วัดใหม่อีกครั้งในสมัยปัจจุบัน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงมีพระราชหัตถเลขาเกี่ยวกับวัดนี้ไว้เมื่อครั้งเสด็จประพาสเมืองสรรคบุรี พ.ศ. ๒๔๔๔ ว่า “...วัดสองพี่น้องนั้นเห็นจะไม่ใช่สองคนพี่น้องสร้าง เปนวัดสองวัดติดกัน และเห็นกำแพงเหลื่อมกันอยู่...” และ “... วัดสองพี่น้องนั้นมีพระปรางค์เขมรยังดีอยู่ไม่ทลาย ในห้องปรางค์มีพระพุทธรูปซึ่งชำรุดตอนล่าง องค์หนึ่งตอนบนดี หน้าตาเปนพระชั้นนครไชยศรี บางทีจะชำรุดมาเก่าแล้วจึงเอาขึ้นไปซ่อนไว้เสียบนพระปรางค์ ตอนล่างก็เห็นจะก่อประกอบ ได้ให้ค้นดูหนักไม่พบๆ แต่พระชงฆ์ ๒ ข่างเปน พระแปลกดีมาก รูปนี้ไม่เคยเห็นใหญ่ถึงเท่านั้น ได้ให้ส่งไปกรุงเทพฯ อาการกิริยาที่สร้างวัดนี้เหมือนเมืองลพบุรีทุกอย่าง คือมีพระเจดีย์รูปต่างๆ รายรอบ ๒ รอบ แลพระปรางค์เฟืองตามมุม เป็นต้น วัดสองพี่น้องนั้นเห็นจะไม่ใช่สองพี่น้องสร้าง เปนวัดสองวัดติดกัน และกำแพงเหลื่อมกันอยู่ วัดเหล่านี้ไม่เก่าเหมือนวันพระมหาธาตุทั้งนั้น...” ภายในวัดมีสิ่งสำคัญ ได้แก่ ปรางค์เป็นประธาน ซึ่งมีเรือนธาตุที่ประดับซุ้มจระนำประดิษฐานพระพุทธรูปปูนปั้นภายในซุ้ม มีระเบียบคดล้อมรอบปรางค์ และมีการประดิษฐานพระพุทธรูปตามแนวระเบียงคด ส่วนวิหารนั้นที่เหลือเพียงชั้นฐาน และยังมีเจดีย์ที่มีเรือนธาตุแปดเหลี่ยมซึ่งเป็นลักษณะเจดีย์ที่พบได้เมืองสรรคบุรี จากรูปทรงขององค์ปรางค์ในวัดสองพี่น้องนี้แสดงถึงอิทธิพลปรางค์ที่พบในแถบเมืองลพบุรี ซึ่งส่งผ่านวัฒนธรรมทะเลสาบเขมร และลวดลายปูนปั้นที่ประดับองค์ปรางค์ประธาน แสดงรูปแบบศิลปะที่ผสมผสานกันระหว่างอิทธิพลศิลปะสุโขทัยและอยุธยาตอนต้น อันอาจกำหนดอายุได้ในช่วงพุทธศตวรรษที่ ๒๐ กรมศิลปากร ประกาศขึ้นทะเบียนโบราณสถานวัดสองพี่น้องในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ ๕๒ ตอนที่ ๗๕ วันที่ ๘ มีนาคม ๒๔๗๘ โบราณวัตถุที่ได้จากงานขุดแต่งและบูรณะวัดสองพี่น้อง จะถูกคัดเลือกเพื่อจัดแสดงในนิทรรศการพิเศษ เรื่อง โบราณวัตถุที่ได้จากงานโบราณคดีในเขตจังหวัดชัยนาท ณ พิพิภัณฑสถานแห่งชาติ ชัยนาทมุนี เร็วๆ นี้ รอติดตามกันด้วยนะคะ
รายละเอียดเพิ่มเติม
ภาพประกอบ ความรู้ทั่วไป
วัดพระยาแพรก
วัดพระยาแพรก วัดพระยาแพรก ตั้งอยู่ที่ ต.แพรกศรีราชา อ.สรรคบุรี จ.ชัยนาท ติดกับวัดพระบรมธาตุเมืองสรรคบุรี ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานตามประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 52 ตอนที่ 75 วันที่ 8 มีนาคม 2478 วัดนี้ไม่ปรากฏหลักฐานที่ระบุช่วงเวลาการสร้างที่ชัดเจน แต่พิจารณาจากรูปแบบสถาปัตยกรรมจัดเป็นศิลปกรรมในสมัยอยุธยาตอนต้น ภายในวัดประกอบด้วยเจดีย์และวิหาร ล้อมรอบด้วยกำแพงแก้ว วางตัวตามแนวแกนทิศตะวันออก-ตะวันตก วิหารเครื่องบนหักพังลง คงเหลือเพียงส่วนชั้นฐานเขียง ส่วนเจดีย์ประธานเป็นทรงแปดเหลี่ยม ซึ่งมีรูปแบบคล้ายคลึงกับเจดีย์แปดเหลี่ยมในเมืองสุพรรณบุรี อันอาจแสดงถึงความเชื่อมโยงสัมพันธ์กันของเมืองสรรคบุรีและเมืองสุพรรณบุรี มีหลักฐานว่าในปี พ.ศ. ๒๔๔๔ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จประพาสเมืองสรรคบุรี ในคราวเททองหล่อพระพุทธชินราช ได้เสด็จฯ มาที่วัดพระยาแพรก แต่ก็ไม่ทรงบันทึกอะไรเกี่ยวกับโบราณสถานของวัดแห่งนี้ และเนื่องจากวัดพระยาแพรกเป็นวัดขนาดกลางที่ตั้งประชิดวัดมหาธาตุเมืองสรรคบุรีมาก นักวิชาการจึงสันนิษฐานว่า แต่เดิมพระสงฆ์ในวัดพระยาแพรกนี้อาจมีหน้าที่ดูแลวัดมหาธาตุเมืองสรรคบุรี เมื่อครั้งยังไม่มีภิกษุจำพรรษาก็เป็นได้ ในช่วงเดือนกันยายนที่จะถึงนี้ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ชัยนาทมุนี จะคัดเลือกโบราณวัตถุที่ได้จากการขุดแต่งโบราณสถานวัดพระยาแพรกที่เก็บรักษาในคลังโบราณวัตถุ ออกร่วมจัดแสดงในนิทรรศการพิเศษ เรื่อง โบราณวัตถุที่ได้จากงานโบราณคดีในเขตจังหวัดชัยนาท รอติดตามกันต่อไปนะคะ ที่มา : 1. หนังสือ ประวัติศาสตร์ชัยนาท โดย ผศ.ดร.รุ่งโรจน์ ภิรมย์อนุกูล 2. หนังสือปกิณกศิลปวัฒนธรรม เล่มที่ 8 กรมศิลปากร ภาพ : ปพนพัชร์ สุขเจริญศิริชัย พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติชัยนาทมุนี
รายละเอียดเพิ่มเติม
ภาพประกอบ ความรู้ทั่วไป
หลวงพ่อเพชร พระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองชัยนาท แห่งพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ชัยนาทมุนี
รายละเอียดเพิ่มเติม
ภาพประกอบ ความรู้ทั่วไป
วัดโตนดหลาย โบราณสถานที่ปรากฎเจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ ในย่านภาคกลาง
รายละเอียดเพิ่มเติม
ภาพประกอบ ความรู้ทั่วไป
ร่องรอย อวโลกิเตศวร แห่งเมืองชัยนาท
รายละเอียดเพิ่มเติม
ภาพประกอบ ความรู้ทั่วไป
ประติมากรรมปูนปั้นลงรักปิดทอง ที่เกี่ยวเนื่องกับพุทธประวัติตอน พระพุทธเจ้าแสดงปาฏิหาริย์กรุณาพระมหากัสสปะ
รายละเอียดเพิ่มเติม
ภาพประกอบ ความรู้ทั่วไป
อู่ตะเภา เมืองโบราณในวัฒนธรรมทวารวดี ที่ชัยนาท
รายละเอียดเพิ่มเติม
ภาพประกอบ ความรู้ทั่วไป
แผ่นหินจำหลักภาพพระพุทธรูป ในวัฒนธรรมทวารวดี
รายละเอียดเพิ่มเติม
-