โบราณสถานปราสาทภูโคกใหญ่ ตำบลโดมประดิษฐ์ อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี ตั้งอยู่บริเวณหน้าผาในแนวเทือกเขาพนมดงรักในเขตประเทศไทย ปัจจุบันตั้งอยู่ในพื้นที่ของเขตรักษาพันธ์สัตว์ป่ายอดโดม

โบราณสถานภูโคกใหญ่ถูกค้นพบโดยหน่วยลาดตะเวนของทหารพรานเมื่อปี พ.ศ.๒๕๓๒ และจากการสำรวจของสำนักศิลปากรที่ ๙ อุบลราชธานี กรมศิลปากร พบว่าเป็นปราสาทศิลปะเขมรในประเทศไทย หันหน้าไปทางทิศตะวันออก ตัวอาคารปรากฏแนวกำแพงก่อด้วยหินทรายแผนผังรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาดกว้างประมาณ ๑๗ เมตร ยาวประมาณ ๔๓ - ๔๕ เมตร มีทางเข้าด้านทิศตะวันออกและตะวันตก พื้นที่ภายในมีแนวกำแพงแบ่งพื้นที่ออกเป็น ๒ ส่วน พื้นที่ด้านในใกล้กับศาลาที่สร้างขึ้นใหม่ พบชิ้นส่วนแท่นฐานรูปเคารพหินทรายขนาดใหญ่รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ซึ่งที่ปราสาทภูโคกใหญ่แห่งนี้เคยมีการค้นพบประติมากรรมรูปพระคเณศ กำหนดอายุราวพุทธศตวรรษที่ ๑๒ – ๑๓ ปัจจุบันเก็บรักษาและจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อุบลราชธานี

จากหลักฐานที่ปรากฏสันนิษฐานในเบื้องต้นได้ว่า ปราสาทภูโคกใหญ่สร้างขึ้นในศาสนาฮินดู ในช่วงพุทธศตวรรษที่ ๑๖ – ๑๘ หรือประมาณ ๑,๐๐๐ - ๘๐๐ ปีมาแล้ว โดยอาจมีการสร้างปราสาทขึ้นมาก่อนช่วงเวลาดังกล่าว เป็นโบราณสถานสำคัญอีกแห่งหนึ่งในพื้นที่ของประเทศไทยที่แสดงให้เห็นถึงการตั้งถิ่นฐานของชุมชนในบริเวณเทือกเขาพนมดงรักหรือภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่างที่มีมาตั้งแต่อดีต

#ปราสาทภูโคกใหญ่ #ตำบลโดมประดิษฐ์

#อำเภอน้ำยืน #จังหวัดอุบลราชธานี