•โรงสีหลวงอุดม โรงสีแต่แรก 

 โรงสีแห่งนี้เดิมตั้งอยู่บริเวณริมทะเลสาบสงขลา ถนนนครนอก ใกล้กับโรงสีแดง หับ โห้ หิ้น 

ก่อตั้งโดยหลวงอุดมราวปี พ.ศ. ๒๔๔๘ หลังจากที่ท่านได้ลาออกจากราชการโดยรู้จักกันในชื่อ 

“โรงสีหลวงอุดม”

• หลังจากโรงสีหลวงอุดม 

 ราวปีพ.ศ. ๒๔๖๒ หลังจากที่หลวงอุดมเสียชีวิตด้วยอุบัติเหตุหางผ้าโจงกระเบนถูกดึงเข้าวงล้อสายสะพาน โรงสีแห่งนี้ได้เปลี่ยนเจ้าของเป็นนายลิ่มซุ่นหงวน ต่อมาได้ขายกิจการโรงสีให้กับนายบั่นตินหล่ำ 

แต่กิจการก็ล้มละลาย 

• จุดเริ่มต้นของโรงสีทองมี 

 นายลิ่มเทียมสิ่วได้ซื้อกิจการโรงสีต่อจากนายบั่นตินหล่ำ และตั้งชื่อโรงสีว่า “ThongMee” 

อ่านออกเสียงว่า “ทงมี่”แต่คนในท้องถิ่นอ่านออกเสียงกันว่า “ทองมี”  

 จนกระทั่งปี พ.ศ. ๒๔๘๑ นายบุญช่วย บุนนาค ได้เข้าซื้อกิจการต่อ แต่ก็ยังคงใช้ชื่อเดิม

และพัฒนาโรงสีแห่งนี้ไปสู่ความเจริญรุ่งเรือง

• ความเป็นที่หนึ่งของโรงสีทองมี

 โรงสีทองมีเป็นโรงสีขนาดใหญ่ที่สุดในจังหวัดสงขลา มีกำลังการผลิตสีข้าวเปลือกได้วันละ 

๑๗๐ -๑๘๐ เกวียน ซึ่งรับข้าวเปลือกมาจากอำเภอหัวไทร อำเภอเชียรใหญ่ อำเภอชะอวด 

จังหวัดนครศรีธรรมราช อำเภอบางแก้ว จังหวัดพัทลุง และอำเภอระโนด จังหวัดสงขลา และส่งขายไปยังจังหวัดอื่นๆในภาคใต้ อีกทั้งยังได้ส่งออกทางเรือไปขายถึงประเทศสิงคโปร์

• จุดจบของโรงสีทองมี

 ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ ๒ กิจการโรงสีทองมีก็หงุดชะงักลง เนื่องจากข้าวเปลือกไม่เพียงพอต่อกำลังผลิต ก่อนที่จะปิดกิจการโรงสีถาวรในปีพ.ศ. ๒๔๙๒ หลังจากยุติกิจการ โรงสีถูกเปลี่ยนให้เป็นโกดังเก็บสินค้ายางพาราขององค์การคลังสินค้าจนถึงปี พ.ศ. ๒๔๙๖

• ความยิ่งใหญ่ที่เหลือเพียงร่องรอย

 เมื่อปีพ.ศ. ๒๕๖๐ มีโครงการขุดแต่งเพื่อออกแบบบูรณะกำแพงเมืองสงขลา โดยกลุ่มโบราณคดี 

สำนักศิลปากรที่ ๑๑ สงขลา พบว่าโรงสีแห่งนี้สร้างครอบกำแพงเมือง และหลังแนวกำแพงเมือง โดยพบหลักฐานของโรงสีทองมีปรากฏอยู่ดังนี้ 

 - บ่อหล่อเย็น คือ บ่อเก็บน้ำสำหรับระบายความร้อนในการทำงานของเครื่องจักรสีข้าวด้วยระบบเครื่องจักรไอน้ำ มีลักษณะเป็นบ่อสี่เหลี่ยม ก่ออิฐสอปูน ผิวด้านนอกเป็นอิฐเปลือย จำนวน ๒ บ่อ 

 - พื้นอาคารและเสา มีลักษณะเป็นพื้นปูนที่ถมอัดพื้นด้วยมีหินทรายและหินดินดาน อีกทั้งยังพบชิ้นส่วนของเสาก่ออิฐที่ถูกตัดเป็นท่อนกองรวมอยู่ในหลุมฝั่งกลบ สันนิษฐานว่าเป็นส่วนหนึ่งของเสาอาคารโรงสีข้าว

 

สารัท ชลอสันติสกุล. รายงานการขุดค้นทางโบราณคดีกำแพงเมืองสงขลาบริเวณถนนนครนอก ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา. โครงการขุดแต่งเพื่อออกแบบบูรณะกำแพงเมืองสงขลา (ระยะที่ ๑ และ ๒) กลุ่มโบราณคดี สำนักศิลปากรที่ ๑๑ สงขลา, ๒๕๖๓