ลัดเลาะ เลียบชม โบราณสถาน “#ปราสาทไบแบก”

.

วันนี้พี่นักโบ ขอพาทุกท่านมายังตำบลจันทบเพชร อำเภอบ้านกรวด #จังหวัดบุรีรัมย์ เพราะตั้งใจพาทุกท่านมาชมอีกหนึ่งปราสาทหลังสำคัญที่ห่างจากแนวชายแดนไทย-กัมพูชา เพียง 1.8 กิโลเมตร และกำลังถูกหยิบยกมานำเสนอในขณะนี้ นั่นคือ “ปราสาทไบแบก”

.

“ปราสาทไบแบก” ตั้งอยู่ห่างจากช่องสายตะกู มาทางด้านเหนือ ระยะทางประมาณ 1.8 กิโลเมตร เป็นอีกหนึ่งศาสนสถานที่ตั้งอยู่บนเส้นทางโบราณระหว่าง “#ที่ราบสูงโคราช” กับ “#ที่ราบกัมพูชา” โดยมีองค์ประกอบของศาสนสถาน ดังนี้

1) “#ปราสาทประธาน” ทั้ง 3 หลังก่อด้วยอิฐ ตั้งอยู่บนฐานศิลาแลงเดียวกัน โดยวางตัวตามแนวตะวันตก-ตะวนออก ปราสาทแต่ละหลังมีทางเข้าด้านตะวันตกเพียงด้านเดียว ประตูอีก 3 ด้านเป็นประตูหลอก ปัจจุบันส่วนยอดของปราสาททุกหลังพังทลายแล้วทั้งหมด 2) “#กำแพงแก้ว” และ “#โคปุระ” มีแผนผังรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ก่อด้วยอิฐเช่นเดียวกับปราสาทประธาน เมื่อเดินสำรวจไปรอบ ๆ ยังพบชิ้นส่วนบัวยอดปราสาทหินทรายวางอยู่ทางด้านตะวันออกของปราสาท เมื่อพิจารณาจากชิ้นส่วนประดับสถาปัตยกรรมที่พบ อาทิ ทับหลัง และเสาประดับกรอบประตูที่พบ กำหนดอายุอยู่ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 16-17

.

เมื่อพิจารณาจากจำนวนแหล่งเตาผลิตภาชนะดินเผา แหล่งถลุงโลหะ ตลอดจนแหล่งตัดหินทรายโบราณ ที่กระจายตัวในพื้นที่อำเภอบ้านกรวดหลายสิบแหล่ง ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 15-18 ชี้ชวนให้เห็นถึงความสำคัญของเส้นทางโบราณ “ช่องสายตะกู” ในฐานะเส้นทางการแลกเปลี่ยนสินค้า ที่นำไปสู่การแลกเปลี่ยนกันทางวัฒนธรรมของทั้ง 2 ภูมิภาค โดยมี “ปราสาทไบแบก” เป็นศาสนสถาน หลังแรก ! เมื่อเดินทางขึ้นมายังที่ราบสูงโคราช ได้เป็นอย่างดี

.

สุดท้ายนี้พี่นักโบชวนอ่านองค์ความรู้ เรื่อง “#ทับหลังจากปราสาทไบแบก” จัดทำโดย พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพิมาย เพื่อให้เห็นความงดงามของทับหลังที่พบจากปราสาทแห่งนี้ครับ https://www.facebook.com/share/p/1DheLPtX18/

.

เรียบเรียงนำเสนอโดย นายวรรณพงษ์ ปาละกะวงษ์ ณ อยุธยา นักโบราณคดีชำนาญการ สำนักศิลปากรที่ 10 นครราชสีมา