ปรับขนาดอักษร
Could not load widget with the id 17.

วันที่ระลึกจักรีบรมราชวงค์ (วันจักรี)

วันจักรี

          การจัดงานวันจักรี มีมาตั้งแต่ปี พ.ศ.๒๔๖๒ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๖ พระราชทานโอกาสให้ประชาชนชาวไทย ได้แสดงกตเวทีคุณต่อพระมหากษัตริยาธิราช ในพระบรมราชจักรีวงศ์ทุกรัชกาล โดยโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งการพระราชพิธีวันที่ระลึกมหาจักรีบรมราชวงศ์ขึ้นในปีดังกล่าว และโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศเป็น “วันที่ระลึกมหาจักรี” จึงได้ยึดถือปฏิบัติเป็นประจำทุกปีนับแต่นั้นมา

ประวัติความเป็นมา

          ในปี พ.ศ.๒๓๒๔เกิดศึกทางกัมพูชา สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก ถืออาญาสิทธิ์เป็นแม่ทัพไปปราบ พร้อมกันนั้นยังได้ถอดฉลองพระองค์พระราชทานให้ด้วย เหมือนกับจะเป็นบุพนิมิตว่า สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกจะได้เป็นพระเจ้าแผ่นดินต่อไปในภายหน้า

          และการณ์ก็เป็นจริงดังนั้น ด้วยเพราะเกิดการจลาจลขึ้นในกรุงธนบุรี สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีมีพระสติฟั่นเฟือน เมื่อสมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกกลับสู่พระนคร บรรดาเหล่าข้าราชการและราษฎรทั้งปวง จึงอัญเชิญให้ขึ้นเป็นพระเจ้าแผ่นดิน องค์ปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรี ในวันที่ ๖ เมษายน พ.ศ.๒๓๒๕ เพื่อปกครองไพร่ฟ้าประชาราษฎร์สืบต่อไป ขณะนั้นทรงมีพระชมมายุได้ ๔๘ พรรษา หลังจากขึ้นครองราชย์แล้ว พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ทรงโปรดให้มีการสร้างพระนครขึ้นใหม่ทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยาเยื้องกับกรุงธนบุรีราชธานีเดิม และทำพิธียกเสาหลักเมือง เมื่อวันอาทิตย์ เดือน ๖ ขึ้น ๑๐ ค่ำ ปีขาล จุลศักราช ๑๑๔๔ ตรงกับวันที่ ๒๑ เมษายน พ.ศ.๒๓๒๕ โดยพระราชทานนามว่า

          “กรุงเทพมหานคร บวรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุธยา มหาดิลกภพ นพรัตนราชธานีบูรีรมย์ อุดมราชนิเวศมหาสถาน อมรพิมาน อวตารสถิต สักกทัตติยะวิษณุกรรมประสิทธิ” และต่อมาพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ ทรงเปลี่ยนนามใหม่เป็น “กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ฯ”

          พระมหากษัตริย์ในพระราชวงศ์จักรีทุกพระองค์ ได้ปกครองบ้านเมืองด้วยความผาสุก ตั้งมั่นในทศพิศราชธรรม และสามารถนำพาประเทศชาติรอดพ้นวิกฤติการณ์ต่างๆ มาได้ด้วยพระปรีชาสามารถไม่ว่าจะเป็น การล่าอาณานิคม สงครามโลกครั้งที่ ๑ และครั้งที่ ๒ ฯลฯ

          ดังนั้นคนไทยทุกหมู่เหล่าจึงพร้อมใจกันถือเอา วันที่ ๖ เมษายน ซึ่งเป็นวันที่สมเด็จพระรามาธิบดี ศรีทรมหาจักรีบรมนาถ พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ได้เสด็จสู่พระนคร ดำรงราชอาณาจักรสยาม ในวันแรก เป็นวันที่ระลึกมหาจักรีบรมราชวงศ์ หรือ วันจักรี

          ระยะเวลาตั้งแต่แรกตั้งกรุงเทพมหานครฯ เมื่อปี พ.ศ.๒๓๒๕ เป็นต้นมา จนถึงปัจจุบัน เรียกว่า “สมัยรัตนโกสินทร์”

แหล่งที่มา :

ธนากิต. วันสำคัญของไทย. กรุงเทพฯ : ชมรมเด็ก, 2541

ภาพวันจักรี เข้าถึงข้อมูลได้จาก www.google.co.th (สืบค้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2561)