ปรับขนาดอักษร
  • องค์ความรู้

โบราณคดีคอกช้างดิน

ผู้แต่ง/ผู้แปล/ผู้เรียบเรียง : Author: 
ภัทรพงษ์ เก่าเงิน

  รายละเอียด
       ปีที่พิมพ์  2545
       ขนาด 20.7x 29.0 ซ.ม.
       จำนวนหน้า 165 หน้า

 คอกช้างดิน เป็นชื่อเรียกกลุ่มโบราณสถานสมัยทวารวดี ตั้งอยู่ที่เชิงเขาคอกบริเวณน้ำตกพุม่วง ห่างจากตัวเมืองโบราณอู่ทองประมาณ 5 กิโลเมตร โบราณสถานในกลุ่มนี้แบ่งได้เป็น 2 ประเภท คือ สิ่งก่อสร้างด้วยดินพูนเป็นคันล้อมรอบเรียกกันว่า "คอกช้างดิน" มีอยู่ 4 แห่ง เชื่อกันมาแต่เดิมว่าเป็นที่สำหรับจับหรือขังช้าง และอีกประเภทเป็นฐานอาคารก่อด้วยอิฐศิลาแลง อิฐ และหิน จำนวน 16 แห่ง ที่นี่เคยมีการขุดค้นศึกษาครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2509 ได้พบฐานอาคารประดิษฐานศิวลึงค์ และภาชนะบรรจุเหรียญเงินบางๆ จำนวนมาก ต่อมาในปี พ.ศ. 2540 กรมศิลปากรได้เริ่มโครงการศึกษาทางโบราณคดีที่โบราณสถานคอกช้างดินนี้อีก ครั้ง และดำเนินการสืบเนื่องมาจนปัจจุบัน ผลการขุดค้นทางโบราณคดีในระยะที่ผ่านมาชี้ให้เห็นว่า คอกช้างดิน น่าจะเป็นสระน้ำศักดิ์สิทธิ์สำหรับประกอบพิธีกรรมทางศาสนาพราหมณ์ไศวนิกายใน สมัยทวารวดี ไม่ใช่ที่จับหรือขังช้างดังที่เชื่อกันมา ส่วนพื้นที่บริเวณเชิงเขาคอกนั้นก็น่าจะเป็นเขตไศวมณฑลของกลุ่มคนที่นับถือ ศาสนาพราหมณ์ในสมัยทวารวดีด้วย

หนังสือเล่มนี้ให้รายละเอียด โบราณสถานแต่ละแห่ง ตลอดจนผลการขุดค้นศึกษาทางโบราณคดีในพื้นที่นี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการขุดค้นเมื่อ พ.ศ.2540 ซึ่งได้พบเหรียญเงินสมัยทวารวดีถึง 9 เหรียญ และ 3 เหรียญในจำนวนนั้นเป็นเหรียญมีจารึก "ศรีทวารวดี ศวรปุณยะ"

สถานที่จำหน่าย-    ปัจจุบันไม่มีจำหน่ายแล้ว

   สามารถหาอ่านได้ที่ห้องสมุดสำนักงานศิลปากรที่ 2 สุพรรณบุรี, หอสมุดแห่งชาติสุพรรณบุรี, ห้องสมุดสำนักโบราณคดี กรุงเทพฯ , หอสมุดมหาวิทยาลัยศิลปากร วังท่าพระ ฯลฯ