ปรับขนาดอักษร
  • องค์ความรู้

อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา

 

 

ที่มา : ปกหน้าด้านในวารสารกรมศิลปากรปีที่ ๗ ฉบับที่ ๓ 

 

          กรุงศรีอยุธยาอดีตราชธานีไทย อาณาจักร แห่งความเจริญรุ่งเรืองในยุคสมัยหนึ่งซึ่งมีสิริรวม ๔๑๗ ปี ทั้งมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ โบราณคดีและขนบธรรมเนียมประเพณี ตลอดจน สรรพวิทยาการต่าง ๆ อาทิ งานด้านสถาปัตยกรรม ศิลปกรรม วัฒนธรรมประเพณี เป็นต้น และ บรรยากาศแห่งการค้าขายว่าราชธานีแห่งนี้มีเสรีภาพ ทั้งทางด้านศาสนาและการพาณิชย์

          โบราณสถานต่าง ๆ ที่ปรากฏในนครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยาเป็นหลักฐานแห่งอารยธรรม ซึ่งแสดงถึงระยะเวลาอันสงบสุขและเป็นปึกแผ่นที่ยาว นานที่สุดช่วงหนึ่งในประวัติศาสตร์เอเชีย มีโบราณสถานที่เก่าแก่และสำคัญมากมาย เช่น วัดมงคลบพิตร พระราชวังโบราณ วัดพระศรีสรรเพชญ์ วัดไชยวัฒนาราม วัดพระราม วัดมหาธาตุ วัดราชบูรณะ และ เพนียดคล้องข้าง และอื่น ๆ อีกมากซึ่งล้วนแล้วแต่เป็น โบราณสถานที่มีความงดงาม ทางด้านสถาปัตยกรรม และศิลปกรรม ที่เกี่ยวเนื่องกับความเป็นเอกลักษณ์ทั้ง รูปแบบฝีมือช่าง วัสดุ และการผสมผสานศิลป - วัฒนธรรมประเพณีให้ปรากฏเป็นหลักฐานมาถึงปัจจุบันนับเป็นสิ่งหายาก และสะท้อนให้เห็นถึงแนว ความคิด ความเชื่อ และความสามารถเชิงสร้างสรรค์ ของชาวไทยในสมัยอยุธยาที่เผยแพร่อิทธิพลทาง วัฒนธรรมไปยังประเทศเพื่อนบ้านข้างเคียง เช่น ลาว และ กัมพูชา

          ปัจจุบันพื้นที่ที่สคัญทางประวัติศาสตร์ของ การเมืองอยุธยาประมาณ ๒.๔๙ ตร.กม. หรือ ประมาณ หนึ่งในสามของเกาะเมือง ได้รับการ พิทักษ์ดูแลโดยอุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา ดังเช่นพระราชวังโบราณอันประกอบด้วย เขตพระราชฐานท้องพระโรง และสวนพระราชพิธีตั้ง อยู่ในบริเวณศูนย์กลางของเกาะเมือง ส่วนพระราชวัง ที่สำคัญอีก ๒ แห่ง คือ วังหน้า อันเป็นส่วนราชฐาน สำหรับพระมหาอุปราช ตั้งอยู่บริเวณส่วนเหนือเกาะ ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ วัง จันทรเกษม และวังหลัง

          พระนครศรีอยุธยายังมีโบราณสถานที่สำคัญ กระจัดกระจายอยู่ทั่วไปอีกกว้าง ๔๐๐ แห่ง รวมถึง วัดไชยวัฒนาราม ซึ่งตั้งอยู่บริเวณริมฝั่งแม่น้ำบน ฟากตะวันตกของเกาะเมือง ซึ่งวัดนี้พระเจ้า ปราสาททองทรงสร้างขึ้นในปี พ.ศ. ๒๔๗๓ โดย ศิลปะการก่อสร้าง การออกแบบและแบบแปลน แผนผังได้ถอดแบบมาจากนครวัด มีการยกพื้นให้ เป็นลานสูงแล้วจึงสร้างปรางค์องค์ประธาน ภายใน ระเบียงคตและเจดีย์วัดทำเป็นทางเดินติดต่อกันได้ โดยตลอดและได้ประดิษฐานพระพุทธรูปไว้โดยรอบ

นครโบราณศรีอยุธยานับได้ว่าเป็นสมบัติอันล้ำ ค่าในด้านกายภาพ ด้านประวัติศาสตร์ และด้าน อารยธรรม ซึ่งยากจะหานครโบราณใดเทียบได้ เพราะ เหตุนี้อุทยานประวัติศาสตร์ พระนครศรีอยุธยาจึงได้ ประกาศขึ้นบัญชีมรดกโลก และเป็นมรดกที่ล้ำค่าของ ไทย